Bakterilerde "Yatay Gen Transferi" Nedir?

Yatay gen transferi (Horizontal Gene Transfer - HGT), bir organizmanın, kendi atalarından (dikey transfer) değil, aynı nesildeki başka bir organizmadan genetik materyal (DNA) alması olayıdır. Bu, özellikle bakteri gibi tek hücreli canlılar arasında yaygındır ve evrimsel süreçte büyük bir rol oynar.

Normalde genler, ebeveynden yavruya dikey olarak aktarılır. Yatay gen transferinde ise, bakteriler arasında üç ana mekanizma ile gen alışverişi olur: 1. Konjugasyon: İki bakteri arasında geçici bir fiziksel köprü (pilus) kurulur ve bir bakteri, "plazmit" adı verilen küçük, dairesel bir DNA parçasını diğerine aktarır. 2. Transformasyon: Bir bakteri, ölen başka bir bakterinin parçalanmasıyla ortama salınan serbest DNA parçalarını kendi içine alır ve genomuna entegre eder. 3. Transdüksiyon: Bir virüs (bakteriyofaj), bir bakteriden diğerine yanlışlıkla genetik materyal taşır. Yatay gen transferi, bakterilerin yeni özellikler (örneğin antibiyotik direnci) kazanmasının ve hızla evrimleşmesinin en önemli yollarından biridir.

Kelimeler: yatay gen transferi, hgt, bakteri, genetik, evrim, konjugasyon, antibiyotik direnci