Basit Bir Barometre Hava Basıncını Nasıl Ölçer?

Barometre, atmosfer basıncını (havanın yeryüzüne uyguladığı ağırlık) ölçmek için kullanılan bir alettir. Hava basıncındaki değişiklikler, hava durumundaki değişikliklerin önemli bir habercisidir. En temel barometre türü, cıvalı barometredir.

Cıvalı barometre, 17. yüzyılda Evangelista Torricelli tarafından icat edilmiştir. Bir ucu kapalı, yaklaşık bir metre uzunluğunda bir cam tüp, tamamen cıva ile doldurulur. Ardından, tüpün açık ucu kapatılarak, cıva dolu bir kabın içine ters çevrilir. Tüpün ucu açıldığında, tüpteki cıvanın bir kısmı kaba dökülür, ancak tamamı boşalmaz. Tüpün içinde, yaklaşık 760 mm (76 cm) yüksekliğinde bir cıva sütunu kalır. Tüpün tepesinde ise bir vakum (Torricelli boşluğu) oluşur. Bu dengenin nedeni, kaptaki cıva yüzeyine etki eden dış hava basıncının, tüpün içindeki cıva sütununun ağırlığını tam olarak dengelemesidir. Hava basıncı arttığında (genellikle iyi havaya işaret eder), tüpteki cıva seviyesi yükselir. Hava basıncı düştüğünde (genellikle fırtınalı havaya işaret eder) ise cıva seviyesi alçalır. Bu seviye, bir ölçek üzerinden okunarak atmosfer basıncı ölçülür.

Kelimeler: barometre, hava basıncı, torricelli, meteoroloji, fizik, atmosfer, cıva