Bilişsel Çelişki (Cognitive Dissonance) Nedir?
Bilişsel çelişki, bir bireyin birbiriyle tutarsız iki veya daha fazla düşünceye, inanca, değere sahip olduğunda veya davranışlarının inançlarıyla çeliştiğinde yaşadığı zihinsel rahatsızlık veya gerilim durumudur. Bu teori, psikolog Leon Festinger tarafından geliştirilmiştir.
Örneğin, sigaranın sağlığa zararlı olduğunu bilen (inanç) bir kişinin sigara içmeye devam etmesi (davranış) bilişsel çelişki yaratır. Bu rahatsız edici gerilimden kurtulmak için, birey genellikle farkında olmadan çeşitli zihinsel stratejilere başvurur: 1. Davranışı Değiştirme: Sigarayı bırakmak (en zor olanıdır). 2. Çelişkili Düşünceyi Değiştirme: "Sigaranın o kadar da zararlı olduğuna dair kanıtlar abartılıyor" diyerek inancını değiştirmek. 3. Yeni Düşünceler Ekleme: "Sigara stresi azaltmama yardımcı oluyor, bu da sağlığım için iyi" gibi yeni ve dengeleyici bir düşünce eklemek. 4. Önemi Azaltma: "Herkes bir gün ölecek, en azından keyif aldığım bir şeyi yaparak öleyim" diyerek çelişkinin önemini küçümsemek. Bu mekanizma, insanların kendi davranışlarını ve inançlarını rasyonelleştirme eğilimini açıklar.
Kelimeler: bilişsel çelişki, cognitive dissonance, psikoloji, sosyal psikoloji, leon festinger, tutarlılık
İlgini Çekebilir
Atmosferin Gazabı: Hortum (Tornado) Nasıl Oluşur?
Hortum (Tornado), genellikle şiddetli bir fırtına (çoğunlukla süper hücre) bulutundan yere kadar uzanan, kendi ekseni etrafında şiddetle dönen, dar bi
GörüntüleEvde Kolay Kahve Yapımı
Güne taze demlenmiş bir kahveyle başlamak veya gün içinde enerji almak için evde kendi kahvenizi yapmak harika bir seçenektir. Özel ekipmanlara ihtiya
GörüntüleNeden bazı bitkiler tırmanır?
Tırmanma, ışık almak ve alan kazanmak için gelişmiş bir stratejidir.Bu bitkiler diğer bitkilerin üzerine çıkarak büyür.
GörüntüleHayvan Barınağına Nasıl Yardım Edilir?
Sokak hayvanlarının ve ihtiyaç sahibi patili dostlarımızın yaşam koşullarını iyileştirmek için hayvan barınaklarına destek olmak çok değerli bir adımd
GörüntüleAstronotların Yaşadığı "Genel Bakış Etkisi" (Overview Effect) Nedir?
"Genel Bakış Etkisi", uzaydan Dünya'ya bakan astronotların ve kozmonotların yaşadığı, derin ve dönüştürücü bir bilişsel ve duygusal değişimdir. Bu, ge
GörüntüleSıvı Sabun ve Katı Sabun Arasındaki Fark Nedir?
Sıvı ve katı sabunların ikisi de kiri temizlemek için aynı temel prensiple çalışsa da, kimyasal yapıları ve üretim süreçleri farklıdır. Aralarındaki t
GörüntüleBir Şirketin "İlk Halka Arz" (IPO) Yapması Ne Demektir?
İlk Halka Arz (Initial Public Offering - IPO), özel mülkiyetteki bir şirketin, hisse senetlerini ilk kez genel kamuoyuna satarak "halka açık" bir şirk
GörüntüleAy'ın Neden Hep Aynı Yüzünü Görürüz?
Ay'ın Dünya'dan bakıldığında her zaman aynı yüzünü görmemizin nedeni, "kütleçekim kilidi" veya "eş zamanlı dönüş" (synchronous rotation) olarak biline
GörüntüleEvde Kendi Atıştırmalıklarınızı Nasıl Hazırlarsınız?
Dışarıdan alınan abur cuburlar yerine, evde kendi sağlıklı ve lezzetli atıştırmalıklarınızı hazırlamak, hem daha besleyici hem de ekonomiktir. Sağlıkl
GörüntüleSanatta "Soyut Dışavurumculuk" (Abstract Expressionism) Akımı Nedir?
Soyut Dışavurumculuk, II. Dünya Savaşı'ndan sonra, özellikle 1940'lar ve 1950'lerde New York'ta ortaya çıkan ve Amerikan sanatının uluslararası alanda
Görüntüle