Bir Müzik Eserinde "Tonalite" ve "Atonalite" Ne Demektir?

Tonalite ve atonalite, Batı müziğindeki armoni ve melodi organizasyonunu tanımlayan iki zıt kavramdır.

Tonalite, müziğin belirli bir "merkez nota" veya "tonik" etrafında organize olduğu hiyerarşik bir sistemdir. Yaklaşık 1600'lerden 1900'lerin başına kadar Batı müziğine hakim olmuştur. Tonal bir eserde, diğer tüm notalar ve akorlar bu merkez notaya göre bir gerilim ve rahatlama ilişkisi içindedir. Eser, bu merkez notadan uzaklaşarak bir yolculuğa çıkar ve genellikle yine bu merkez notaya dönerek bir "çözülme" ve "tamamlanmışlık" hissi yaratır. Dinlediğimiz pop, rock, caz ve klasik müziğin büyük çoğunluğu tonaldir.

Atonalite ise, 20. yüzyılın başlarında Arnold Schoenberg gibi besteciler tarafından geliştirilen ve bu tonal hiyerarşiyi tamamen reddeden bir yaklaşımdır. Atonal müzikte, belirli bir merkez nota veya anahtar yoktur. On iki tonun hepsi eşit öneme sahiptir ve bir gerilim-çözülme ilişkisi kurulmaz. Bu nedenle, atonal müzik dinleyiciye genellikle daha karmaşık, uyumsuz (dissonant) ve "yolunu kaybetmiş" gibi gelebilir. Amaç, geleneksel armoni kurallarından kurtularak yeni ifade olanakları aramaktır.

Kelimeler: tonalite, atonalite, müzik teorisi, armoni, schoenberg, klasik müzik, müzik