Hava Trafik Kontrolü (ATC) Nedir?

Hava Trafik Kontrolü (ATC - Air Traffic Control), hava sahasındaki ve havalimanlarındaki uçakların, birbirleriyle ve engellerle çarpışmasını önleyerek, güvenli, düzenli ve verimli bir hava trafiği akışı sağlamakla görevli, yer tabanlı bir hizmettir. Hava trafiğinin "polisleri" ve "yöneticileri"dir.

Temel Görevi: Güvenli Ayrım (Separation): ATC'nin en temel görevi, uçaklar arasında her zaman güvenli bir dikey ve yatay mesafe ("ayrım" - separation) bulunmasını sağlamaktır. Bu, hem havadaki uçaklar arasında hem de yerdeki (pist, taksi yolları) uçaklar arasında geçerlidir.

Kontrol Alanları ve Birimleri: Hava sahası, farklı kontrol birimleri tarafından yönetilen bölümlere ayrılmıştır. 1. Kule Kontrol (Tower Control): Bir havalimanındaki pistleri ve yakın çevresindeki hava sahasını yönetir. Uçakların kalkış ve iniş izinlerini verir. 2. Yaklaşma/Alçalma Kontrol (Approach/Departure Control): Havalimanına yaklaşan veya havalimanından kalkan uçakları, belirli bir irtifaya kadar yönlendirir ve sıralar. 3. Saha Kontrol Merkezi (Area Control Center - ACC): İki havalimanı arasındaki seyir (cruise) halindeki, yüksek irtifadaki uçak trafiğini yöneten en büyük kontrol birimidir.

İletişim ve Araçlar: Hava trafik kontrolörleri, pilotlarla "VHF radyo" aracılığıyla sürekli iletişim halindedir. Kontrolörlerin en önemli aracı ise, her uçağın konumunu, yüksekliğini, hızını ve kimliğini gösteren "radar" ekranlarıdır. Bu ekranlar sayesinde, kontrolörler kendi sorumluluk alanlarındaki tüm trafiği üç boyutlu olarak görür ve pilotlara yön, yükseklik ve hız değişiklikleri için talimatlar vererek trafiği güvenli bir şekilde yönetirler.

Kelimeler: hava trafik kontrolü, atc, havacılık, uçak, güvenlik, radar, kule, kontrolör