"Kara Kutu" (Uçak) Nedir?

"Kara kutu", bir uçağın uçuşu sırasında kritik verileri ve kokpit içi sesleri kaydeden, bir kaza durumunda, kazanın nedenini araştıran uzmanlara yardımcı olmak amacıyla tasarlanmış, son derece dayanıklı bir kayıt cihazıdır. Adının aksine, genellikle parlak turuncu renktedir.

Aslında İki Ayrı Cihazdır: "Kara kutu" terimi, aslında iki farklı kayıt cihazını kapsayan genel bir isimdir: 1. Uçuş Veri Kaydedicisi (Flight Data Recorder - FDR): Uçağın yüzlerce farklı parametresini saniye saniye kaydeder. Bunlar arasında uçağın hızı, yüksekliği, yönü, motor devirleri, kanatçıkların pozisyonu ve diğer birçok sistemsel bilgi bulunur. Bu veriler, kazanın teknik analizini yapmak için hayati öneme sahiptir. 2. Kokpit Ses Kaydedicisi (Cockpit Voice Recorder - CVR): Kokpitteki tüm sesleri kaydeder. Pilotların kendi aralarındaki konuşmaları, hava trafik kontrolü ile yaptıkları telsiz görüşmelerini ve kokpitteki diğer tüm sesleri (alarmlar, motor sesi vb.) içerir. Bu kayıtlar, kaza öncesinde pilotların durumu nasıl değerlendirdiğini ve ne gibi kararlar aldığını anlamaya yardımcı olur.

Dayanıklılık: Kara kutular, bir uçak kazasının en zorlu koşullarına bile dayanacak şekilde tasarlanmıştır. Yüksek darbelere, ezilmeye, aşırı yüksek sıcaklıklara (yangın) ve derin su basıncına karşı dayanıklı, genellikle titanyum veya çelikten yapılmış zırhlı bir kasa içinde bulunurlar. Ayrıca, su altında yerlerinin tespit edilmesini kolaylaştırmak için, suyla temas ettiğinde sinyal yayan bir "su altı yer bulma sinyal vericisi" (underwater locator beacon) ile donatılmışlardır. Genellikle, enkazdan en sağlam çıkma olasılığı en yüksek yer olan uçağın kuyruk kısmında bulunurlar.

Kelimeler: kara kutu, black box, uçak, havacılık, kaza, fdr, cvr, güvenlik