Madeni Para Nasıl Basılır?

Madeni para basımı, metal disklerin, yüksek basınç altında özel kalıplarla şekillendirildiği, son derece hassas ve güvenli bir süreçtir. Modern darphaneler bu işlemi büyük bir hız ve tutarlılıkla gerçekleştirir.

1. Şerit Hazırlama: Süreç, genellikle bakır, nikel, çinko gibi metallerin bir alaşımının büyük rulolar halinde hazırlanmasıyla başlar. Bu metal rulolar, istenen kalınlığa getirilmek için haddeleme makinelerinden geçirilir.

2. Pul Kesimi: Bu metal şeritler, bir "pul kesme" (blanking) presine girer. Pres, şeritten, basılacak parayla aynı çapta, desensiz, düz metal diskler ("pul" veya "blank") keser. Geriye kalan delikli metal şerit ise hurda olarak geri dönüştürülür.

3. Tavlama ve Yıkama: Kesme işlemi metalleri sertleştirdiği için, pullar, onları yumuşatmak amacıyla bir "tavlama" fırınından geçirilir. Ardından, yüzeylerini temizlemek ve parlatmak için kimyasal bir banyoda yıkanır ve kurutulur.

4. Kenar Yükseltme (Upsetting): Pullar, kenarlarını hafifçe yükselten bir makineden geçirilir. Bu yükseltilmiş kenar ("rim"), hem paranın daha dayanıklı olmasını sağlar hem de baskı sırasında metalin kalıbın içine doğru akmasına yardımcı olur.

5. Darbe (Striking): Son ve en önemli aşamadır. Hazırlanan pullar, "darphane presi"ne girer. Burada, her pul, üzerinde paranın ön ve arka yüzünün negatif (içbükey) tasarımının bulunduğu, son derece sert çelikten yapılmış iki kalıp ("üst kalıp" ve "alt kalıp") arasına yerleştirilir. Pres, tonlarca bir kuvvetle bu iki kalıbı birbirine çarparak, pulun üzerine deseni anında işler. Aynı anda, paranın etrafını saran bir "yaka" kalıbı da, paranın kenarına tırtık veya yazı gibi desenleri basar.

Kelimeler: madeni para, darphane, nasıl yapılır, nümismatik, para, üretim, metal