Oksijen Dünya Atmosferinde Nasıl Birikti?

Dünya'nın erken dönem atmosferi, günümüzden çok farklı olarak neredeyse hiç serbest oksijen içermiyordu ve metan, amonyak, karbondioksit gibi gazlardan oluşuyordu. Atmosferdeki oksijenin birikmesi, "Büyük Oksidasyon Olayı" (Great Oxidation Event) olarak bilinen ve yaklaşık 2.4 milyar yıl önce meydana gelen biyolojik bir devrim sayesinde gerçekleşti.

Bu devrimin kahramanları, fotosentez yapma yeteneği geliştiren ilk mikroorganizmalar olan "siyanobakteriler"di. Siyanobakteriler, Güneş ışığı, su ve karbondioksit kullanarak enerji üretiyor ve bu sürecin bir yan ürünü olarak oksijen gazı açığa çıkarıyorlardı. Başlangıçta, üretilen bu oksijen okyanuslardaki çözünmüş demir ile reaksiyona girerek okyanus tabanına çöküyordu. Ancak okyanuslardaki demir tükendiğinde, oksijen atmosfere sızmaya ve birikmeye başladı. Bu olay, oksijensiz ortamda yaşayan birçok canlı türünün yok olmasına neden olurken, oksijenli solunum yapan daha karmaşık canlıların evrimleşmesinin de önünü açtı.

Kelimeler: büyük oksidasyon olayı, oksijen, atmosfer, siyanobakteri, fotosentez, jeoloji, paleobiyoloji