"Ortakların Trajedisi" (Tragedy of the Commons) Nedir?

"Ortakların Trajedisi", biyolog Garrett Hardin tarafından 1968'de popüler hale getirilen ve birden fazla bireyin, ortak ve sınırlı bir kaynağı, kendi kişisel çıkarları doğrultusunda, rasyonel bir şekilde kullanarak, sonunda o kaynağın tükenmesine veya yok olmasına neden olduğu bir sosyal ikilemdir.

Klasik örnek, tüm köylülerin kullanımına açık ortak bir meradır. Her bir köylü için, meraya fazladan bir inek daha salmak, kişisel olarak bir kazanç sağlar (daha fazla süt veya et). Bu eylemin, meranın aşırı otlanmasına olan olumsuz etkisi ise tüm köylüler arasında paylaşıldığı için, bireysel düzeyde çok küçük ve ihmal edilebilir görünür. Ancak, her köylü aynı rasyonel düşünceyle hareket ettiğinde ve meraya sürekli yeni inekler eklediğinde, kısa bir süre sonra mera aşırı otlanarak tamamen verimsiz hale gelir ve sonunda hiçbir inek otlayamaz. Yani, bireysel olarak rasyonel olan davranışlar, kolektif olarak bir felakete yol açar. Bu kavram, atmosfer kirliliği, okyanuslardaki aşırı avlanma ve yeraltı sularının tükenmesi gibi birçok çevre sorununun temelini açıklamak için kullanılır.

Kelimeler: ortakların trajedisi, tragedy of the commons, garrett hardin, ekonomi, çevre, sosyal ikilem