Ozon Tabakası Nedir ve Nasıl Korunur?

Ozon tabakası, Dünya atmosferinin stratosfer katmanında bulunan ve Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole (UV-B) radyasyonunun büyük bir kısmını emen, ozon (O³) gazından oluşan koruyucu bir kalkandır. Bu tabaka olmadan, Dünya yüzeyindeki yaşam, artan UV radyasyonu nedeniyle ciddi şekilde tehdit altında olurdu.

1980'lerde, bilim insanları ozon tabakasında, özellikle Antarktika üzerinde, ciddi bir incelme ("ozon deliği") tespit ettiler. Bunun nedeninin, spreylerde, soğutucularda ve klimalarda yaygın olarak kullanılan "kloroflorokarbon" (CFC) gazları olduğu anlaşıldı. Atmosfere salınan CFC'ler stratosfere yükseldiğinde, UV ışınları tarafından parçalanarak klor atomları açığa çıkarır. Tek bir klor atomu, binlerce ozon molekülünü yok edebilen bir zincirleme reaksiyonu tetikler. Bu tehlikeye karşı, 1987'de imzalanan "Montreal Protokolü" ile CFC'lerin ve diğer ozon tüketen maddelerin üretimi ve kullanımı dünya çapında yasaklandı. Bu uluslararası işbirliği sayesinde, ozon tabakası yavaş yavaş kendini onarmaya başlamıştır ve tam olarak iyileşmesi on yıllar sürecektir.

Kelimeler: ozon tabakası, ozon deliği, cfc, montreal protokolü, ultraviyole, çevre, atmosfer

İlgini Çekebilir

Denizanası Nasıl Hareket Eder ve Avlanır?

Denizanası, beyni, kalbi veya kemikleri olmayan basit yapılı bir canlıdır. Hareketleri, şemsiye şeklindeki vücutlarının (çan) kasılmasına dayanır. Çan

Görüntüle
Anestezi Vücudu Nasıl Etkiler?

Anestezi, cerrahi veya diğer ağrılı tıbbi işlemler sırasında hastanın acı hissetmemesini sağlayan bir tıbbi uygulamadır. Etki mekanizmasına göre iki a

Görüntüle
"Teletekst" (Teletext) Neydi?

Teletekst, 1970'lerde geliştirilen ve internet öncesi dönemde, televizyon yayın sinyali içindeki boşlukları kullanarak, izleyicilere metin tabanlı bil

Görüntüle
Neden Bazen 'Dilimiz Sürçer' veya Yanlış Kelime Söyleriz?

Dil sürçmesi (lapsus linguae), konuşma sırasında istemeden yanlış bir ses, kelime veya ifade kullanma durumudur. Bu, beynin konuşmayı planlama ve yürü

Görüntüle
Hologram teknolojisi nasıl çalışır?

Hologram teknolojisi, ışığın girişim desenlerini kullanarak üç boyutlu görüntüler oluşturur. Bu desenler lazer ışığıyla kaydedilir ve özel yüzeylerde

Görüntüle
Denizanası nasıl hareket eder?

Denizanası kaslarını kasarak suyu geriye itip hareket eder.Bu yöntemle okyanusta süzülürler.

Görüntüle
Yazılım geliştirmede test otomasyonu neden önemlidir?

Test otomasyonu, yazılım hatalarını erken tespit eder ve geliştirme sürecini hızlandırır.Tekrarlayan testlerin otomatik yapılmasını sağlar.

Görüntüle
Piyasanın Görünmez Eli: Arz ve Talep Kanunu Nedir?

Arz ve Talep, bir piyasa ekonomisindeki en temel model olup, bir mal veya hizmetin fiyatının ve üretilen miktarının nasıl belirlendiğini açıklar. Bu k

Görüntüle
Okyanusların "Büyük Taşıyıcı Bant" Akıntısı Nedir? (Termohalin Döngü)

Termohalin döngü veya "Büyük Okyanus Taşıyıcı Bandı", sıcaklık (termo) ve tuzluluk (halin) farklarına dayanan, tüm dünya okyanuslarını birbirine bağla

Görüntüle
"Concorde" Uçağının Önemi Neydi?

Concorde, İngiltere ve Fransa tarafından ortaklaşa geliştirilen, ses hızını aşabilen ("süpersonik") bir yolcu uçağıydı. 1976 ile 2003 yılları arasında

Görüntüle