Soğan Doğrarken Neden Gözlerimiz Yaşarır?

Soğan doğrarken gözlerimizin yanması ve yaşarması, soğanın kendini savunma mekanizmasının bir sonucudur. Soğan, kesildiğinde veya ezildiğinde, hücrelerinin içinde ayrı bölmelerde tuttuğu kimyasalları serbest bırakır.

Soğanın hücreleri parçalandığında, "alliinaz" adı verilen bir enzim, "sülfoksitler" olarak bilinen kükürtlü bileşiklerle temas eder. Bu reaksiyon sonucunda, kararsız bir kimyasal olan "propanethial S-oksit" oluşur. Bu kimyasal, uçucu bir gazdır ve hızla havaya karışarak gözümüze ulaşır. Gözümüzün yüzeyindeki nemli tabaka ile temas ettiğinde ise, çok seyreltik bir sülfürik aside dönüşür. Gözdeki sinir uçları bu asidi bir tahriş edici olarak algılar ve beyne tehlike sinyali gönderir. Beyin de bu tahriş edici maddeyi yıkayıp temizlemek için gözyaşı bezlerine bol miktarda gözyaşı üretme emri verir.

Kelimeler: soğan, gözyaşı, kimya, sülfürik asit, enzim, biyokimya, savunma mekanizması