Standart Model Nedir? (Parçacık Fiziği)

Standart Model, evreni oluşturan temel parçacıkları ve bu parçacıklar arasındaki üç temel kuvveti (güçlü nükleer kuvvet, zayıf nükleer kuvvet ve elektromanyetik kuvvet) açıklayan, parçacık fiziğinin en başarılı teorisidir. Ancak kütle çekim kuvvetini içermez.

Teoriye göre, maddeyi oluşturan temel parçacıklar "fermiyonlar"dır. Fermiyonlar ikiye ayrılır: Kuarklar (proton ve nötron gibi parçacıkları oluştururlar) ve Leptonlar (elektron ve nötrino gibi parçacıkları içerirler). Parçacıklar arasındaki kuvvetler ise "bozon" adı verilen kuvvet taşıyıcı parçacıklar aracılığıyla iletilir. Örneğin, elektromanyetik kuvvet "foton" ile, güçlü nükleer kuvvet "gluon" ile, zayıf nükleer kuvvet ise "W ve Z bozonları" ile taşınır. 2012'de keşfedilen "Higgs bozonu" ise, diğer temel parçacıklara kütlelerini kazandıran parçacıktır. Standart Model, yapılan sayısız deneyi başarıyla açıklamış olsa da, karanlık madde, karanlık enerji ve kütle çekimi gibi olguları açıklayamadığı için eksik bir teori olarak kabul edilir.

Kelimeler: standart model, parçacık fiziği, kuark, lepton, bozon, higgs bozonu, cern, fizik