Ağrı Kesiciler (Analjezikler) Ağrıyı Nasıl Dindirir?

Ağrı kesiciler veya analjezikler, ağrı hissini dindirmek veya azaltmak için çalışan ilaçlardır. Bunu, ağrının kaynağını ortadan kaldırmadan, beynin ağrı algısını değiştirerek veya ağrı sinyallerinin iletimini engelleyerek yaparlar. İki ana kategoriye ayrılırlar: narkotik olmayan ve narkotik (opioid) ağrı kesiciler.

Narkotik Olmayan Ağrı Kesiciler (NSAID'ler): Aspirin, ibuprofen ve parasetamol gibi ilaçlar bu gruba girer. Vücutta bir yaralanma olduğunda, "prostaglandin" adı verilen ve ağrı, ateş ve iltihaplanma sinyallerini tetikleyen kimyasallar salgılanır. NSAID'ler, bu prostaglandinlerin üretimini sağlayan "COX enzimleri"ni bloke ederek çalışır. Prostaglandin üretimi azaldığında, ağrı ve iltihaplanma hissi de azalır.

Narkotik (Opioid) Ağrı Kesiciler: Morfin, kodein gibi çok daha güçlü ilaçlardır. Merkezi sinir sisteminde (beyin ve omurilik) bulunan "opioid reseptörleri"ne bağlanarak çalışırlar. Bu reseptörlere bağlandıklarında, hem ağrı sinyallerinin beyne ulaşmasını engellerler hem de beynin ödül sistemini uyararak bir öfori (yoğun haz) hissi yaratırlar. Bu nedenle sadece şiddetli ağrılarda kullanılırlar ve yüksek bağımlılık potansiyeline sahiptirler.

Kelimeler: ağrı kesici, analjezik, nsaid, opioid, prostaglandin, farmakoloji, tıp, ilaç