Sirkadiyen Ritim (Biyolojik Saat) Nedir?
Sirkadiyen ritim, yaklaşık 24 saatlik bir döngüyü takip eden ve bir canlının uyku-uyanıklık döngüsü, hormon salınımı, vücut sıcaklığı ve metabolizma gibi birçok fizyolojik ve davranışsal sürecini düzenleyen içsel bir biyolojik saattir.
Bu iç saat, beynin hipotalamus bölgesinde bulunan "suprakiazmatik nükleus" (SCN) adı verilen bir grup sinir hücresi tarafından kontrol edilir. SCN, dış dünyadaki en önemli zaman ipucu olan ışıktan etkilenir. Gözlerimizdeki özel fotoreseptörler, ışığı algıladığında SCN'ye sinyal gönderir. SCN, bu bilgiye dayanarak vücudun geri kalanına talimatlar verir. Örneğin, hava karardığında SCN, epifiz bezine uyku hormonu olan "melatonin" salgılaması için sinyal gönderir ve bu da uykumuzu getirir. Sabah ışığıyla birlikte melatonin salgısı durdurulur ve vücut uyanır. Bu ritmin bozulması (jet lag veya vardiyalı çalışma gibi) sağlık sorunlarına yol açabilir.
Kelimeler: sirkadiyen ritim, biyolojik saat, uyku, melatonin, hipotalamus, kronobiyoloji, fizyoloji
İlgini Çekebilir
Psikolojide "Gaslighting" Manipülasyonu Nedir?
Gaslighting, bir kişinin, bir başkasının gerçeklik algısını, hafızasını ve akıl sağlığını sistematik olarak sorgulatarak, o kişiyi kendi hafızasından
GörüntüleSümbül Nedir?
Sümbül, Hyacinthus cinsine ait, ilkbaharda çiçek açan, son derece yoğun ve hoş kokulu, soğanlı bir bitkidir. Parlak renkleri ve güçlü kokusuyla, bahar
GörüntüleKertenkeleler kuyruklarını neden bırakır?
Kuyruk, yırtıcının dikkatini dağıtmak için bir savunma mekanizmasıdır. Kuyruk düştükten sonra birkaç dakika kıpırdamaya devam eder.Kertenkele zamanla
GörüntüleKafamız neden döner?
Dengeyi sağlayan iç kulaktaki vestibüler sistemdeki sıvı hareketleri, kafa hareketiyle uyumsuz olursa baş dönmesi oluşur.Ayrıca tansiyon, açlık veya s
GörüntüleSu neden kokusuzdur?
Saf su kimyasal olarak sadece hidrojen ve oksijen içerdiğinden kokuya neden olacak bileşen barındırmaz.Ancak içinde çözünmüş maddeler varsa bu durum k
GörüntüleNeden Bazı İnsanlar Kolayca Güneş Yanığı Olur?
Bir kişinin güneş yanığına ne kadar yatkın olduğu, temel olarak cilt tipine ve cildindeki "melanin" pigmentinin miktarına bağlıdır. Melanin, cilde ren
Görüntüleİsviçre Peynirindeki Deliklerin Sebebi Nedir?
İsviçre peyniri (Emmental, Gravyer gibi) yapımındaki o meşhur deliklerin veya "gözlerin" oluşumu, üretim sürecinde kullanılan belirli bakteri kültürle
GörüntüleVolkanlar Neden ve Nasıl Patlar?
Volkanik patlamalar, Dünya'nın mantosundan gelen aşırı sıcak ve erimiş kaya olan "magma"nın yeryüzüne çıkmasıyla meydana gelir. Magma, çevresindeki ka
GörüntüleOkyanusların Nefesi: Gelgit (Medcezir) Nasıl Oluşur?
Gelgit (medcezir), okyanusların ve denizlerin su seviyesinin, belirli periyotlarla alçalması (cezir) ve yükselmesi (met) olayıdır. Bu olayın birincil
GörüntüleKişisel verilerin korunması neden önemlidir?
Kişisel verilerin korunması, bireylerin gizliliğinin ve güvenliğinin sağlanmasıdır.Veri sızıntılarını önlemek ve yasal uyumluluk için gereklidir.
Görüntüle