Beynine Demir Çubuk Saplanan Adam: Phineas Gage'in Hikayesi
Phineas Gage, 1848 yılında bir demiryolu inşaatında ustabaşı olarak çalışırken, inanılmaz bir kaza geçiren ve modern nörobilimin en ünlü vakalarından biri haline gelen bir adamdır. Bu vaka, beynin belirli bölgelerinin, kişilik ve sosyal davranışlarla olan ilişkisini anlamamızda bir dönüm noktası olmuştur.
Bir patlatma işlemi sırasında, yaklaşık 1 metre uzunluğunda ve 3 cm çapında bir demir çubuk, Gage'in sol yanağının altından girip, sol gözünün arkasından geçerek beyninin ön lobunu (frontal lob) delip kafatasının tepesinden çıktı. Herkesin şaşkınlığı içinde, Gage bu kazadan sağ kurtuldu, hatta birkaç dakika sonra konuşabiliyor ve yürüyebiliyordu. Fiziksel olarak büyük ölçüde iyileşse de, kişiliği tamamen değişmişti. Kazadan önce sorumlu, çalışkan ve saygılı bir adam olan Gage, kazadan sonra sabırsız, saygısız, küfürbaz ve sosyal olarak uygunsuz davranışlar sergileyen biri haline geldi. Arkadaşları "artık o Gage değil" diyordu. Onun bu trajik hikayesi, beynin ön lobunun, karar verme, sosyal davranışları düzenleme ve kişiliği şekillendirme gibi karmaşık fonksiyonlar için ne kadar kritik olduğunu gösteren ilk somut kanıtlardan biri oldu.
Kelimeler: phineas gage, nörobilim, beyin, frontal lob, tıp tarihi, vaka çalışması, şaşırtıcı hikayeler
İlgini Çekebilir
Neden Bazı Filmleri veya Şarkıları Tekrar Tekrar İzler/Dinleriz?
Bir filmi veya şarkıyı defalarca deneyimleme isteğimizin altında birkaç psikolojik neden yatar. Birincisi, "aşinalık ve rahatlık" arayışıdır. Bildiğim
GörüntüleTırnaklarımızı Kestiğimizde Neden Acımaz?
Tırnaklarımızı keserken acı hissetmememizin nedeni, tırnağın kestiğimiz görünen kısmının ölü hücrelerden oluşması ve içinde hiçbir sinir hücresi barın
Görüntüle"Bose-Einstein Yoğuşması" (Maddenin Beşinci Hali) Nedir?
Bose-Einstein Yoğuşması (Bose-Einstein Condensate - BEC), maddenin, katı, sıvı, gaz ve plazmadan sonraki "beşinci hali" olarak kabul edilen ve sadece
GörüntüleUyku Neden Bu Kadar Önemlidir?
Uyku, vücudumuzun ve beynimizin dinlenmesi, onarılması ve kendini yenilemesi için hayati bir temel ihtiyaçtır. Uyku sırasında, uyanıkken aktif olan bi
GörüntüleToprak Kort Nedir?
Toprak kort (Clay court), teniste, ezilmiş tuğla, şeyl veya taştan yapılan, kırmızı veya yeşil renkte olabilen bir kort zeminidir. Dört ana kort türü
GörüntüleBalıklar susar mı?
Tatlı su balıkları vücutlarına sürekli su aldıkları için susamazlar, ancak deniz balıkları tuzlu suyu dışarı atmak zorunda kalır ve bu durum onları su
GörüntüleDenizaltı Nedir?
Denizaltı, su yüzeyinin altında tamamen bağımsız olarak hareket edebilen bir deniz aracıdır. Diğer tüm gemilerden farklı olarak, temel özelliği suyun
GörüntüleAğaçkakanlar Ağaçları Gagalarken Beyinleri Nasıl Zarar Görmez?
Ağaçkakanların, bir ağaç gövdesine defalarca ve çok yüksek bir kuvvetle (yerçekimi ivmesinin 1000 katından fazla) gaga vurduğu halde beyin sarsıntısı
GörüntüleTarihteki Meiji Restorasyonu Nedir?
Meiji Restorasyonu, Japonya'da 1868 yılında, yaklaşık 250 yıllık Tokugawa Şogunluğu'nun (askeri diktatörlük) sona erdiği ve politik gücün İmparator Me
GörüntüleSosyolojide "Grup Düşüncesi" (Groupthink) Nedir?
"Grup düşüncesi", bir grup insanın, uyum sağlama ve fikir birliğine varma arzusunun, gerçekçi ve mantıklı karar alma yeteneklerinin önüne geçtiği bir
Görüntüle