Sosyolojide "Grup Düşüncesi" (Groupthink) Nedir?

"Grup düşüncesi", bir grup insanın, uyum sağlama ve fikir birliğine varma arzusunun, gerçekçi ve mantıklı karar alma yeteneklerinin önüne geçtiği bir psikolojik fenomendir. Bu durumda, grup üyeleri, grup uyumunu bozmamak için, karşıt görüşleri veya alternatif fikirleri dile getirmekten kaçınırlar.

Sosyal psikolog Irving Janis tarafından geliştirilen bu kavrama göre, grup düşüncesi genellikle şu koşullarda ortaya çıkar: grubun kendi içinde çok uyumlu olması, dış görüşlere kapalı olması, otoriter bir liderin varlığı ve grubun stres altında hızlı bir karar vermesi gerekmesi. Grup düşüncesinin belirtileri arasında, grubun kendi yenilmezliğine ve ahlaki üstünlüğüne olan sarsılmaz inancı ("illüzyon"), dışarıdan gelen eleştirilerin rasyonelleştirilmesi, karşıt görüşte olan üyelere doğrudan baskı uygulanması ve herkesin aynı fikirde olduğu yanılsamasını korumak için bir "zihin bekçiliği" yapılması yer alır. Bu durum, Pearl Harbor saldırısı veya Challenger mekiği faciası gibi birçok tarihi ve feci kararın alınmasında etkili olmuş bir grup dinamiği tuzağıdır.

Kelimeler: grup düşüncesi, groupthink, sosyal psikoloji, karar verme, irving janis, uyma davranışı