Göktaşları (Meteorlar) Atmosfere Girdiğinde Neden Parlar?

Halk arasında "kayan yıldız" olarak bilinen meteorlar, aslında yıldız değil, uzayda gezinen ve Dünya'nın atmosferine giren küçük kaya veya metal parçalarıdır (meteoroid). Parlamalarının nedeni, yaygın kanının aksine, doğrudan sürtünme değildir. Asıl neden, "ram basıncı" ve sıkışmadır.

Bir meteoroid, saniyede onlarca kilometre gibi inanılmaz bir hızla atmosfere daldığında, önündeki hava moleküllerini aşırı yüksek bir basınçla sıkıştırır. Termodinamik kurallarına göre, bir gaz ne kadar hızlı sıkıştırılırsa, o kadar çok ısınır. Meteoroidin önündeki hava o kadar hızlı ve şiddetli bir şekilde sıkıştırılır ki, binlerce santigrat derece sıcaklığa ulaşarak parlamaya (iyonize olmaya) başlar. Bizim gördüğümüz o parlak ışık izi, aslında yanan meteoroidin kendisinden çok, onun önünde aşırı ısınarak akkor haline gelen hava katmanıdır. Bu yoğun ısı, genellikle meteoroidin büyük bir kısmının yeryüzüne ulaşamadan buharlaşarak yok olmasına neden olur.

Kelimeler: göktaşı, meteor, kayan yıldız, astronomi, atmosfer, fizik, ram basıncı