Bir Çakmaktaşı Çakmak Nasıl Kıvılcım Çıkarır?

Geleneksel bir çakmaktaşı çakmağın kıvılcım çıkarması, "ferroseryum" adı verilen özel bir metal alaşımının sürtünmeyle küçük parçacıklar koparılması ve bu parçacıkların havayla temas ettiğinde anında oksitlenerek yanması prensibine dayanır.

Çakmağın içindeki o "çakmaktaşı" olarak bilinen parça, aslında gerçek bir çakmaktaşı (bir tür silisyum dioksit) değildir. Bu, demir (%70) ve seryum (%30) başta olmak üzere nadir toprak elementlerinden oluşan "ferroseryum" alaşımıdır. Çakmağın tepesindeki tırtıklı çelik tekerleği hızla çevirdiğinizde, bu tekerlek ferroseryum çubuğunun yüzeyinden minik metal parçacıkları kazır. Bu kazıma işlemi, hem sürtünme ısısı yaratır hem de bu minik metal parçacıklarını havaya fırlatır. Ferroseryum, son derece "piroforik" bir malzemedir; yani küçük parçacıklar halinde havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşma eğilimindedir. Havaya fırlayan bu minik, ısınmış metal parçacıkları, havadaki oksijenle hızla reaksiyona girerek (oksitlenerek) parlak kıvılcımlar halinde yanar. Bu kıvılcımlar, çakmağın fitiline veya gaz çıkışına düşerek yakıtı ateşler.

Kelimeler: çakmak, çakmaktaşı, ferroseryum, kıvılcım, piroforik, kimya, nasıl çalışır

İlgini Çekebilir

"Ölümsüz Denizanası" (Turritopsis dohrnii) Gerçekten Ölümsüz müdür?

Evet, "Turritopsis dohrnii" adlı küçük bir denizanası türü, biyolojik olarak ölümsüz kabul edilir. Bu, onun asla ölmeyeceği anlamına gelmez (bir balık

Görüntüle
Neden Bazı Sesler Bizi Bu Kadar Rahatsız Eder? (Örn: Tırnağın Tahtaya Sürtmesi)

Tırnağın kara tahtaya sürtmesi veya çatalın tabağa gıcırdaması gibi bazı seslerin yarattığı o yoğun rahatsızlık hissi, beynimizin belirli frekanslara

Görüntüle
Bir Şarkı Neden "Kulağımıza Takılır"? (Earworm)

Bir şarkının veya melodinin, istemimiz dışında zihnimizde sürekli olarak tekrarlanması durumuna "kulak kurdu" (earworm) veya "istemsiz müzikal imgelem

Görüntüle
Bir Gaz Lambası (veya Mum) Nasıl Işık ve Isı Verir?

Bir gaz lambasının veya mumun ışık ve ısı vermesi, "yanma" adı verilen kimyasal bir reaksiyona ve bu reaksiyon sırasında ortaya çıkan "akkorluk" (inca

Görüntüle
Orta Çağ Kalesi'nin Temel Bölümleri Nelerdir?

Orta Çağ kaleleri, sadece bir soylunun evi değil, aynı zamanda askeri bir üs ve bölgesel bir yönetim merkezi olarak hizmet veren, savunma amacıyla tas

Görüntüle
Zamanı Neden 60'lık Sistemle (60 Saniye, 60 Dakika) Ölçeriz?

Günümüzdeki zaman ölçüm sisteminin ondalık değil de 60'lık bir tabana (seksagesimal sistem) dayanmasının kökeni, yaklaşık 5000 yıl önce Mezopotamya'da

Görüntüle
Basit "Faiz" (Interest) Kavramı Nedir?

Faiz, en basit tanımıyla, "paranın kirası" veya "paranın zaman değeridir". Ödünç alınan paranın kullanımı için, ödünç verene ödenen bir bedeldir. Aynı

Görüntüle
Bir Kapı Zili (Elektrikli) Nasıl Çalışır?

Geleneksel bir elektrikli kapı zilinin çalışma mekanizması, "elektromıknatıs" prensibine dayanır. Zil düğmesine basıldığında, bir elektrik devresi tam

Görüntüle
"Gündönümü" (Solstis) Nedir?

Gündönümü veya Solstis, Güneş'in, Dünya'nın Ekvator çizgisine göre gökyüzündeki en kuzey veya en güney noktasına ulaştığı anı tanımlayan astronomik bi

Görüntüle
Asit Yağmurları Nasıl Oluşur ve Etkileri Nelerdir?

Asit yağmurları, atmosferdeki kükürt dioksit (SO²) ve azot oksitlerin (NOx) su, oksijen ve diğer kimyasallarla reaksiyona girerek sülfürik asit ve nit

Görüntüle