Bir Gökdelenin "Temel İzolasyonu" (Base Isolation) Depremde Nasıl Korur?

Temel izolasyonu veya sismik izolasyon, bir yapıyı, deprem sırasında yerin şiddetli hareketlerinden "ayırarak" koruyan gelişmiş bir mühendislik tekniğidir. Geleneksel yapılarda, yer sarsıntısı doğrudan binaya aktarılırken, temel izolasyonu bu aktarımı önemli ölçüde azaltır.

Bu sistemde, binanın temeli ile üst yapısı arasına, esnek "izolatörler"den oluşan bir katman yerleştirilir. Bu izolatörler genellikle, kurşun bir çekirdeğin etrafına sarılmış, çelik ve kauçuk plakaların üst üste dizildiği katmanlı yataklardır. Deprem sırasında zemin şiddetle ileri geri sallanırken, bu esnek izolatörler yatay olarak hareket eder ve deforme olur. Bu hareket, depremin enerjisinin büyük bir kısmını absorbe eder (emer) ve üst yapının, altındaki zeminle birlikte sallanmak yerine, çok daha yavaş ve yumuşak bir şekilde salınmasını sağlar. Tıpkı bir arabanın süspansiyon sisteminin yoldaki tümsekleri yumuşatması gibi, temel izolasyonu da deprem sarsıntısını yumuşatarak binanın ve içindekilerin güvende kalmasına yardımcı olur.

Kelimeler: temel izolasyonu, sismik izolatör, deprem, yapı mühendisliği, mühendislik, güvenlik, gökdelen