Bir Göktaşı Atmosfere Girdiğinde Neden Yanar? (Meteor)

Bir göktaşının atmosfere girdiğinde alev alarak bir "meteor" veya "kayan yıldız" oluşturması, sürtünmeden ziyade, büyük ölçüde "ram basıncı" ve "sıkışma ısınması" nedeniyle gerçekleşir.

Göktaşları (meteoroidler), uzayda saniyede on binlerce kilometre hıza ulaşabilirler. Dünya atmosferine bu muazzam hızla girdiklerinde, önlerindeki hava moleküllerinin kaçacak zamanı olmaz ve meteoroidin önünde aşırı derecede sıkışırlar. Gazlar sıkıştırıldığında sıcaklıkları artar (basınçlı bir bisiklet pompasının ısınması gibi). Bu "ram basıncı", meteoroidin önündeki havayı binlerce santigrat dereceye kadar ısıtır. Bu aşırı sıcaklık, hem meteoroidin yüzeyindeki materyali buharlaştırır hem de etrafındaki hava moleküllerini iyonize ederek parlamalarına neden olur. Gördüğümüz o parlak ışık izi, aslında yanan göktaşının kendisinden çok, onun önünde aşırı ısınan ve parlayan havadır. Sürtünme de bir miktar ısıya neden olsa da, asıl etken bu ani ve şiddetli sıkışmadır.

Kelimeler: meteor, kayan yıldız, göktaşı, atmosfer, ram basıncı, sıkışma ısınması, astronomi