Bir Ülkenin "İnsani Gelişme Endeksi" (HDI) Nasıl Hesaplanır?

İnsani Gelişme Endeksi (Human Development Index - HDI), bir ülkenin ortalama başarısını sadece ekonomik büyüme ile değil, aynı zamanda insan yaşamının temel boyutlarını da dikkate alarak ölçen bir bileşik istatistiktir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yıllık olarak yayımlanır.

HDI, bir ülkenin sadece zenginliğine değil, halkının refahına ve potansiyeline de odaklanır. Üç temel boyutu bir araya getirerek hesaplanır: 1. Uzun ve Sağlıklı Bir Yaşam: Doğuşta beklenen yaşam süresi ile ölçülür. 2. Bilgiye Erişim: İki gösterge ile ölçülür: ortalama okula gitme süresi (25 yaş ve üzeri yetişkinler için) ve beklenen okula gitme süresi (okul çağındaki çocuklar için). 3. Makul Bir Yaşam Standardı: Kişi başına düşen Gayri Safi Milli Gelir (GSYİH'den farklı olarak, ülke vatandaşlarının yurt dışındaki gelirlerini de içerir) ile ölçülür. Bu üç boyutun geometrik ortalaması alınarak, 0 ile 1 arasında bir HDI değeri elde edilir. Ülkeler bu değere göre "çok yüksek", "yüksek", "orta" ve "düşük" insani gelişme kategorilerine ayrılır.

Kelimeler: insani gelişme endeksi, hdi, undp, kalkınma, ekonomi, sağlık, eğitim, refah

İlgini Çekebilir

Yılanlar Zehirlerini Nasıl Üretir ve Ne İşe Yarar?

Yılan zehri, yılanın gözlerinin arkasında bulunan ve aslında modifiye olmuş tükürük bezleri olan özel zehir bezlerinde üretilen karmaşık bir protein v

Görüntüle
Mıknatıslar Nasıl Çalışır? (Manyetizma)

Manyetizma, elektrik yüklerinin hareketinden kaynaklanan temel bir fiziksel kuvvettir. Mıknatısların çalışma prensibi, onları oluşturan malzemenin ato

Görüntüle
Poodle (Kaniş) Nedir?

Poodle veya Kaniş, kıvırcık ve yoğun kürkü ile bilinen, son derece zeki ve eğitilebilir bir köpek ırkıdır. Kökeni Almanya olan Poodle, başlangıçta su

Görüntüle
Atmosferin Gazabı: Hortum (Tornado) Nasıl Oluşur?

Hortum (Tornado), genellikle şiddetli bir fırtına (çoğunlukla süper hücre) bulutundan yere kadar uzanan, kendi ekseni etrafında şiddetle dönen, dar bi

Görüntüle
Vücudumuz Vücut Sıcaklığını Nasıl Düzenler? (Termoregülasyon)

Termoregülasyon, insan vücudunun, dış ortam sıcaklığı ne olursa olsun, iç sıcaklığını yaklaşık 37°C gibi dar ve hayati bir aralıkta sabit tutmak için

Görüntüle
Bir Çiçeğin Kokusu Nasıl Oluşur?

Bir çiçeğin o hoş ve karakteristik kokusu, "uçucu organik bileşikler" (VOCs) adı verilen, havada kolayca buharlaşabilen karmaşık bir kimyasal karışımı

Görüntüle
Otomobilin İcadı ve Karl Benz

Modern, pratik ve kullanılabilir otomobilin icadı, tek bir kişiye atfedilecekse, bu isim genellikle Alman mühendis Karl Benz'dir. Benz, içten yanmalı

Görüntüle
Gökkuşağı neden yuvarlak görünür?

Gökkuşağı, güneş ışığının yağmur damlacıkları içinden geçerek kırılması ve yansımasıyla oluşur.Işık, dairesel bir yol izlediği için gökkuşağı da daire

Görüntüle
"Ayna Testi" Nedir ve Hangi Hayvanlar Geçebilir? (Öz-farkındalık)

"Ayna testi" veya "ayna öz-tanıma testi", bir hayvanın kendi yansımasını kendisi olarak tanıyıp tanımadığını, yani bir öz-farkındalık seviyesine sahip

Görüntüle
Plastikler Nasıl Üretilir?

Plastikler, "polimer" adı verilen uzun zincirli moleküllerden oluşan sentetik malzemelerdir. Bu polimerlerin yapı taşları ise "monomer" adı verilen da

Görüntüle