Bir Ülkenin "İnsani Gelişme Endeksi" (HDI) Nasıl Hesaplanır?

İnsani Gelişme Endeksi (Human Development Index - HDI), bir ülkenin ortalama başarısını sadece ekonomik büyüme ile değil, aynı zamanda insan yaşamının temel boyutlarını da dikkate alarak ölçen bir bileşik istatistiktir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yıllık olarak yayımlanır.

HDI, bir ülkenin sadece zenginliğine değil, halkının refahına ve potansiyeline de odaklanır. Üç temel boyutu bir araya getirerek hesaplanır: 1. Uzun ve Sağlıklı Bir Yaşam: Doğuşta beklenen yaşam süresi ile ölçülür. 2. Bilgiye Erişim: İki gösterge ile ölçülür: ortalama okula gitme süresi (25 yaş ve üzeri yetişkinler için) ve beklenen okula gitme süresi (okul çağındaki çocuklar için). 3. Makul Bir Yaşam Standardı: Kişi başına düşen Gayri Safi Milli Gelir (GSYİH'den farklı olarak, ülke vatandaşlarının yurt dışındaki gelirlerini de içerir) ile ölçülür. Bu üç boyutun geometrik ortalaması alınarak, 0 ile 1 arasında bir HDI değeri elde edilir. Ülkeler bu değere göre "çok yüksek", "yüksek", "orta" ve "düşük" insani gelişme kategorilerine ayrılır.

Kelimeler: insani gelişme endeksi, hdi, undp, kalkınma, ekonomi, sağlık, eğitim, refah

İlgini Çekebilir

Matematikte "Sıfır" (0) Sayısının Önemi Nedir?

Sıfır (0), sadece bir rakam olmanın ötesinde, matematiğin ve modern uygarlığın gelişiminde devrim yaratan, son derece güçlü bir kavramdır. Başlangıçta

Görüntüle
Sanatta "Puantilizm" (Pointillism) Tekniği Nedir?

Puantilizm veya Noktacılık, 19. yüzyılın sonlarında Art-İzlenimcilik akımının bir parçası olarak, Georges Seurat ve Paul Signac gibi sanatçılar tarafı

Görüntüle
Neden Bazı Sıvılar (Yağ ve Su Gibi) Karışmaz?

Yağ ve suyun karışmamasının temel nedeni, moleküler yapılarının farklı olması ve "moleküller arası çekim kuvvetleri"dir. Su molekülleri (H²O) "polar"

Görüntüle
Neden Hıçkırık Tutar?

Hıçkırık, göğüs kafesi ile karın boşluğunu ayıran ve solunumda kilit rol oynayan "diyafram" kasının, istemsiz ve ani bir şekilde kasılması (spazm) son

Görüntüle
Neden bazı hayvanlar sürüler halinde yaşar?

Sürü halinde yaşamak koruma, avlanma ve sosyal etkileşim için avantaj sağlar.Tehlike anında topluca hareket edebilirler.

Görüntüle
Kriptografi (Şifreleme) Temel İlkeleri Nelerdir?

Kriptografi veya şifreleme, bilgiyi yetkisiz kişilerin okuyamayacağı bir forma dönüştürme bilimidir. Temel amacı, veriyi "düz metin" (plaintext) halin

Görüntüle
"IP Adresi" Nedir?

IP adresi (İnternet Protokolü Adresi), internete veya bir bilgisayar ağına bağlı olan her bir cihaza (bilgisayar, telefon, sunucu, modem vb.) atanan,

Görüntüle
Kelebekler Bir Tırtıldan Nasıl O Muhteşem Canlıya Dönüşür?

Bu inanılmaz dönüşüm, "metamorfoz" adı verilen biyolojik bir süreçtir ve bir "pupa" (veya krizalit) evresinde gerçekleşir. Tırtıl yeterince büyüdüğünd

Görüntüle
Bal arıları nasıl yön bulur?

Bal arıları yönlerini güneşe göre ayarlayabilir ve ultraviyole ışığı kullanabilir.Ayrıca peteklerinde dans ederek diğer arılara yer tarif ederler.

Görüntüle
Rüzgar Nasıl Oluşur?

Rüzgar, temel olarak atmosferdeki hava basıncı farklılıklarından kaynaklanan havanın yatay hareketidir. Hava, her zaman yüksek basınç alanlarından alç

Görüntüle