Brown Hareketi (Brownian Motion) Nedir?

Brown hareketi, bir akışkanın (sıvı veya gaz) içinde asılı duran mikroskobik bir parçacığın, sürekli olarak rastgele ve zikzaklar çizen bir hareket yapması olayıdır. Bu hareket, ilk olarak 1827'de botanikçi Robert Brown tarafından, suyun içindeki polen tanelerini mikroskopla incelerken gözlemlenmiştir.

Brown, başlangıçta bu hareketin polenlerin "canlı" olmasından kaynaklandığını düşündü, ancak daha sonra cansız toz parçacıklarının da aynı hareketi yaptığını gördü. Bu olayın gerçek açıklaması, 1905 yılında Albert Einstein tarafından yapıldı. Einstein, bu rastgele hareketin, gözle görülemeyen su moleküllerinin, asılı duran daha büyük polen tanesine her yönden sürekli ve düzensiz bir şekilde çarpmasından kaynaklandığını açıkladı. Her bir çarpma çok küçük bir etki yaratsa da, bir an için bir taraftan gelen çarpmaların sayısı diğer taraftan gelenlerden daha fazla olduğunda, polen tanesi o yöne doğru hafifçe itilir. Bir sonraki anda ise başka bir yönden daha fazla çarpma gelir ve parçacık başka bir yöne itilir. Bu sürekli bombardıman, parçacığın o rastgele, zikzaklı yolunu oluşturur. Bu, atomların ve moleküllerin varlığının ilk doğrudan kanıtlarından biriydi.

Kelimeler: brown hareketi, brownian motion, atom teorisi, albert einstein, fizik, istatistiksel mekanik, molekül