"CPU" (Merkezi İşlem Birimi) Nedir?

CPU (Central Processing Unit - Merkezi İşlem Birimi), bir bilgisayarın "beyni" olarak kabul edilen, en temel ve en önemli donanım bileşenidir. Bilgisayardaki tüm temel aritmetik, mantıksal ve girdi/çıktı işlemlerini yürüten ve yazılım komutlarını işleyen devredir.

Görevi Nedir?: CPU'nun temel görevi, bir programdaki komutları almak (fetch), bu komutların ne anlama geldiğini çözmek (decode) ve ardından bu komutları yerine getirmektir (execute). Bu üç adımlık döngü, saniyede milyarlarca kez tekrarlanır. Bilgisayarınızda yaptığınız her tıklama, her klavye vuruşu ve çalışan her program, eninde sonunda CPU tarafından işlenir.

Hız ve Çekirdek Sayısı: Bir CPU'nun performansı genellikle iki ana metrikle ölçülür: 1. Saat Hızı (Clock Speed): Gigahertz (GHz) ile ölçülür ve CPU'nun saniyede kaç işlem döngüsü gerçekleştirebildiğini belirtir. Daha yüksek saat hızı, genellikle daha hızlı işlem anlamına gelir. 2. Çekirdek Sayısı (Core Count): Modern CPU'lar, "çekirdek" adı verilen birden fazla bağımsız işlem birimine sahiptir. "Çift çekirdekli" (dual-core) veya "sekiz çekirdekli" (octa-core) bir CPU, aynı anda birden fazla işi paralel olarak yürütebilir. Bu, çoklu görev (multitasking) performansını önemli ölçüde artırır.

Önbellek (Cache): CPU'lar, sık kullandıkları verilere çok hızlı bir şekilde erişmek için, kendi içlerinde "önbellek" (cache memory) adı verilen küçük ve çok hızlı bir bellek barındırırlar. Bu, CPU'nun yavaş olan ana bellekten (RAM) veri beklemesini engelleyerek performansı artırır.

Kelimeler: cpu, merkezi işlem birimi, bilgisayar, donanım, işlemci, çekirdek, gigahertz, intel, amd