"Dokunmatik Yüzey" (Trackpad) Nedir?

Dokunmatik yüzey veya trackpad (bazen touchpad olarak da adlandırılır), dizüstü bilgisayarlarda (laptop) harici bir fareye ihtiyaç duymadan, imleci kontrol etmek ve tıklama işlemleri yapmak için kullanılan, basınca ve harekete duyarlı bir yüzeydir.

Çalışma Prensibi: Kapasitif Algılama: Modern trackpad'lerin çoğu, "kapasitif algılama" teknolojisiyle çalışır. Yüzeyin altında, sürekli bir elektrik alanı yaratan, ızgara şeklinde bir iletken elektrot katmanı bulunur. İnsan parmağı gibi iletken bir nesne yüzeye dokunduğunda, bu elektrik alanını bozar ve dokunulan noktadaki kapasitans (elektrik yükü depolama kapasitesi) değerinde bir değişiklik yaratır. Trackpad'in denetleyicisi, bu kapasitans değişikliğinin ızgara üzerindeki tam konumunu tespit eder ve parmağın hareketini, imlecin ekran üzerindeki hareketine dönüştürür.

Çoklu Dokunma (Multi-Touch) Hareketleri: Modern trackpad'lerin en önemli özelliklerinden biri, "çoklu dokunma" (multi-touch) desteğidir. Bu, yüzeye aynı anda birden fazla parmakla dokunarak farklı komutlar vermenizi sağlar. Örneğin: İki parmakla kaydırma: Sayfaları aşağı ve yukarı kaydırmak. İki parmağı kıstırıp açma: Bir resmi veya bir sayfayı yakınlaştırmak ve uzaklaştırmak. Üç veya dört parmakla kaydırma: Açık pencereler veya sanal masaüstleri arasında geçiş yapmak. Bu hareketler, bilgisayar kullanımını çok daha hızlı ve sezgisel hale getirir.

Fiziksel Tıklama ve Haptik Geri Bildirim: Geleneksel trackpad'lerin alt kısmında fiziksel sol ve sağ tıklama düğmeleri bulunurdu. Modern trackpad'ler ise genellikle tek bir büyük yüzeyden oluşur ve yüzeyin herhangi bir yerine basarak tıklama yapılabilir. Apple'ın "Force Touch" trackpad'i gibi bazı gelişmiş modellerde ise, fiziksel bir hareket olmadan, bir titreşim motoru ("haptik motor") sayesinde kullanıcıya gerçek bir tıklama hissi verilir.

Kelimeler: trackpad, touchpad, dokunmatik yüzey, dizüstü bilgisayar, laptop, multi-touch, haptik