Fizikte "Süperkritik Akışkan" (Supercritical Fluid) Nedir?

Süperkritik akışkan, bir maddenin hem sıvı hem de gaz fazının özelliklerini aynı anda sergilediği, belirli bir "kritik" sıcaklık ve basınç noktasının üzerindeki bir halidir. Bu halde, sıvı ve gaz fazları arasındaki ayrım ortadan kalkar.

Normalde, bir sıvıyı ısıttığınızda kaynar ve gaza dönüşür; bu iki faz arasında belirgin bir yüzey vardır. Ancak bir maddeyi, kapalı bir kapta, kritik sıcaklığının ve kritik basıncının üzerine kadar ısıtır ve sıkıştırırsanız, bu faz sınırı kaybolur. Ortaya çıkan süperkritik akışkan, bir gaz gibi kabın tüm hacmini doldurma (düşük viskozite ve yüksek difüzyon) yeteneğine sahipken, aynı zamanda bir sıvı gibi maddeleri çözme (yüksek yoğunluk) yeteneğine de sahiptir. Bu eşsiz özellikler, süperkritik akışkanları endüstride çok kullanışlı kılar. Örneğin, süperkritik karbondioksit, kahve çekirdeklerinden kafeini çıkarmak (dekafinasyon), kuru temizleme yapmak veya esansiyel yağları çıkarmak için zehirli olmayan ve etkili bir çözücü olarak kullanılır.

Kelimeler: süperkritik akışkan, maddenin halleri, kritik nokta, faz diyagramı, kimya, fizik, karbondioksit