"Geri Bildirim Döngüsü" (Feedback Loop) Kavramı Nedir? (Pozitif ve Negatif)
Geri bildirim döngüsü, bir sistemin çıktısının (sonucunun), o sistemin gelecekteki davranışını etkilemek için tekrar sisteme "geri beslendiği" bir süreçtir. Biyolojiden ekonomiye, mühendislikten iklime kadar her alanda bulunan temel bir kavramdır. İki ana türü vardır.
Negatif Geri Bildirim Döngüsü: Sistemin kendini "dengelediği" ve "stabilize ettiği" bir döngüdür. Bir değişiklik meydana geldiğinde, sistem bu değişikliği tersine çevirecek bir tepki verir. Örneğin, vücut sıcaklığımız arttığında, terlemeye başlarız. Terleme, vücudu soğutarak sıcaklığı tekrar normal seviyeye indirir. Evimizdeki termostat da, oda ısındığında ısıtıcıyı kapatarak ve soğuduğunda açarak bir negatif geri bildirim döngüsü oluşturur. Bu döngüler, istikrarı korur.
Pozitif Geri Bildirim Döngüsü: Sistemin kendini "güçlendirdiği" ve "kontrolden çıkardığı" bir döngüdür. Bir değişiklik, aynı yönde daha fazla değişikliği tetikler. Örneğin, bir mikrofondan çıkan sesin hoparlörden tekrar mikrofona girmesiyle oluşan ve giderek yükselen o tiz ses (feedback) bir pozitif geri bildirimdir. Benzer şekilde, küresel ısınmayla kutuplardaki buzların erimesi, daha az güneş ışığı yansıtılmasına ve daha fazla ısınmaya yol açarak erimeyi hızlandırır. Bu döngüler, genellikle bir kartopu etkisi yaratır.
Kelimeler: geri bildirim döngüsü, feedback loop, sistem teorisi, sibernetik, pozitif geri bildirim, negatif geri bildirim
İlgini Çekebilir
Avrupa'nın Tarih Öncesi Gizemi: Stonehenge
Stonehenge, İngiltere'nin Wiltshire bölgesindeki Salisbury Ovası'nda yer alan, devasa taşlardan oluşmuş, halka şeklinde anıtsal bir tarih öncesi yapıd
GörüntüleOtonom araçlar nasıl çalışır?
Otonom araçlar, sensörler, kameralar ve yapay zeka yazılımları ile çevresini algılar ve sürücüsüz şekilde hareket eder. Bu teknoloji, trafik kazaların
Görüntüle"Hızlı Hücum" (Fast Break) Nedir?
"Hızlı hücum" (Fast break), hentbolda bir takımın, savunmadayken topu kazandıktan hemen sonra, rakip takım savunmaya yerleşme fırsatı bulamadan, çok h
GörüntüleMercan Resifleri Nedir ve Ekosistem İçin Neden Bu Kadar Önemlidir?
Mercan resifleri, "polip" adı verilen binlerce minik deniz canlısının bir araya gelerek oluşturduğu devasa su altı yapılarıdır. Her bir polip, kalsiyu
GörüntüleMars'ın Kutuplarında Ne Var?
Mars, tıpkı Dünya gibi, kuzey ve güney kutup bölgelerinde belirgin buzullara veya "kutup başlıklarına" (polar ice caps) sahiptir. Ancak Mars'ın kutup
GörüntüleFord "Model T"nin Önemi Neydi?
Ford Model T, 1908 ile 1927 yılları arasında Ford Motor Company tarafından üretilen, sadece bir otomobil değil, aynı zamanda 20. yüzyılın endüstriyel
GörüntüleAlman Kurdu (Alman Çoban Köpeği) Nedir?
Alman Kurdu veya bilinen diğer adıyla Alman Çoban Köpeği, 19. yüzyılın sonlarında Almanya'da Max von Stephanitz tarafından, zeki, itaatkar ve çok yönl
GörüntüleMauna Kea, Everest'ten Daha Yüksek Olmasına Rağmen Neden En Yüksek Dağ Değildir?
Bu sorunun cevabı, "yükseklik" ölçümünün nasıl yapıldığına bağlıdır. Dünyanın en yüksek dağı unvanı genellikle "deniz seviyesinden yüksekliğe" göre ve
GörüntüleBalıklar Neden 'Balıksı' Kokar?
Taze yakalanmış bir balık aslında pek kokmaz veya hafif, temiz bir deniz kokusuna sahiptir. O karakteristik "balıksı" koku, balık öldükten sonra başla
GörüntüleMayalı Hamur Fırında Neden Daha da Kabarır? (Oven Spring)
Mayalı bir hamurun (ekmek, poğaça gibi) fırına konulduğunda ilk birkaç dakika içinde hızla kabarması, "fırın kabarması" (oven spring) olarak bilinen b
Görüntüle