Kara Deliğe Düşerken "Spagettileşme" (Spaghettification) Nedir?

Spagettileşme veya "erişte etkisi", bir nesnenin (bir astronot veya bir yıldız gibi), bir kara deliğin olay ufkunun yakınına geldiğinde, aşırı güçlü gelgit kuvvetleri nedeniyle dikey olarak gerilip yatay olarak sıkıştırılarak uzun, ince bir şerit haline gelmesi olayıdır.

Bu etki, kara deliğin kütle çekim kuvvetinin, nesnenin kara deliğe daha yakın olan ucu ile daha uzak olan ucu arasında yarattığı muazzam farktan kaynaklanır. Örneğin, ayakları önde bir kara deliğe düşen bir astronot düşünün. Kara deliğin çekimi, astronotun ayaklarına, kafasına göre çok daha güçlü bir şekilde etki edecektir. Bu devasa kuvvet farkı, astronotun vücudunu dikey olarak bir spagetti gibi uzatır. Aynı zamanda, vücudun yan taraflarındaki kuvvetler de merkeze doğru bastırarak onu yatay olarak sıkıştırır. Bu süreç, nesnenin atomik yapısı tamamen parçalanana kadar devam eder. Spagettileşme, özellikle daha küçük kütleli (yıldızsal kütleli) kara deliklerde daha belirgindir, çünkü gelgit kuvvetleri olay ufkunun dışında daha güçlüdür.

Kelimeler: spagettileşme, spaghettification, kara delik, gelgit kuvvetleri, astrofizik, genel görelilik, olay ufku