Küresel Hava Durumu Düzenleyicileri: El Niño ve La Niña
El Niño ve La Niña, "El Niño-Güney Salınımı" (ENSO) olarak bilinen, Pasifik Okyanusu'nun tropikal kuşağındaki okyanus yüzey sıcaklıkları ve atmosferik basınçtaki periyodik ve doğal dalgalanmalardır. Bu olaylar, dünyanın dört bir yanındaki hava durumunu ve iklim desenlerini önemli ölçüde etkiler.
Normal Koşullar: Normal bir yılda, Pasifik'in tropik kuşağı boyunca doğudan batıya doğru güçlü "alize" rüzgarları eser. Bu rüzgarlar, sıcak yüzey suyunu Güney Amerika kıyılarından Avustralya ve Endonezya'ya doğru iter. Bu nedenle, Batı Pasifik sıcak ve yağışlı, Doğu Pasifik (Peru ve Ekvador kıyıları) ise daha soğuk ve kuraktır.
El Niño: El Niño olayları sırasında, bu alize rüzgarları zayıflar veya hatta tersine döner. Bu durum, normalde batıda biriken sıcak su kütlesinin doğuya, yani Güney Amerika kıyılarına doğru geri yayılmasına neden olur. Doğu Pasifik'in suları normalden önemli ölçüde ısınır. Bu, normal hava desenlerini alt üst eder: Endonezya ve Avustralya'da kuraklık yaşanırken, Peru ve ABD'nin güneyinde seller ve şiddetli yağışlar görülür.
La Niña: La Niña ise, normal koşulların daha da güçlenmiş halidir. Alize rüzgarları normalden çok daha kuvvetli eser ve daha fazla sıcak suyu Batı Pasifik'e yığar. Bu da Doğu Pasifik'in normalden daha da soğumasına neden olur. La Niña genellikle El Niño'nun tam tersi etkilere yol açar; Endonezya'da seller, ABD'nin güneybatısında ise kuraklık şiddetlenir. Bu döngü, genellikle 2 ila 7 yıl arasında düzensiz aralıklarla tekrarlanır.
Kelimeler: el niño, la niña, enso, doğa olayları, iklim, meteoroloji, okyanus, pasifik
İlgini Çekebilir
"Terraforming" (Dünyalaştırma) Nedir?
Terraforming (Türkçe'de "Dünyalaştırma"), bir gezegenin veya bir uydunun atmosferini, sıcaklığını, yüzey topografyasını ve ekolojisini, insanlar için
GörüntüleSüt Neden Kaynayınca Taşar?
Sütün kaynarken taşmasının nedeni, içindeki karmaşık bileşenlerin ısıya verdiği tepkidir. Süt, temel olarak su, yağ, proteinler (özellikle kazein ve p
GörüntüleKediler Neden Kutuları Sever?
Bir kediye pahalı bir oyuncak alsanız bile, onun genellikle oyuncağı bırakıp oyuncağın geldiği karton kutunun içine girmesi, kedi sahiplerinin sıkça k
GörüntüleBuzdolabı Yiyecekleri Nasıl Soğuk Tutar?
Bir buzdolabının çalışma prensibi, "soğutma çevrimi" adı verilen ve bir sıvının buharlaşırken çevresinden ısı çekmesi (yani soğutması) ilkesine dayana
GörüntülePeygamberdevesi Nedir?
Peygamberdevesi, Mantodea takımına ait, uzun bir vücuda, üçgen şeklinde hareketli bir başa ve en belirgin özelliği olan, dua eder gibi birleştirdiği ö
GörüntüleGelgit (Medcezir) Olayı Nasıl Gerçekleşir?
Gelgit olayı, temel olarak Ay'ın ve daha az bir ölçüde Güneş'in Dünya üzerindeki kütleçekim kuvveti tarafından yaratılır. Ay, Dünya'ya en yakın gök ci
GörüntüleTarihte "Hansa Birliği" (Hanseatic League) Neydi?
Hansa Birliği, Orta Çağ'ın sonlarından Erken Modern Dönem'e kadar (yaklaşık 13. - 17. yüzyıllar), Kuzey Avrupa'daki (özellikle Baltık Denizi ve Kuzey
GörüntüleBal arıları neden altıgen petek yapar?
Altıgen şekli, en az malzeme kullanarak en fazla alanı kaplamayı sağlar.Bu sayede bal arıları depolama alanını verimli kullanır.
GörüntüleBir Çiçeğin Yaprakları Neden Farklı Renklerde Olabilir (Yeşil Dışındakiler)?
Çiçeklerin taç yapraklarındaki o canlı ve çeşitli renkler, bitkinin polen taşıyıcılarını (polinatörleri) çekmek için geliştirdiği bir adaptasyondur. B
GörüntüleArşimet Prensibi (Suyun Kaldırma Kuvveti) Nedir?
Arşimet Prensibi, bir sıvı içine tamamen veya kısmen batırılan bir cisme, o cismin yer değiştirdiği sıvının ağırlığına eşit büyüklükte bir kaldırma ku
Görüntüle