Mandela Etkisi Nedir? (Kolektif Yanlış Hafıza)

Mandela Etkisi, çok sayıda insanın, aslında hiç gerçekleşmemiş bir olayı veya hiç var olmamış bir detayı yaşanmış veya var olmuş gibi net bir şekilde hatırlaması durumunu tanımlayan bir kolektif yanlış hafıza fenomenidir.

Terim, paranormal araştırmacı Fiona Broome tarafından, Güney Afrikalı lider Nelson Mandela'nın 1980'lerde hapishanede öldüğünü hatırlayan çok sayıda insan olduğunu fark etmesiyle ortaya atılmıştır; oysa Mandela 2013 yılında serbest bir adam olarak ölmüştür. Diğer popüler örnekler arasında, Star Wars filminde Darth Vader'ın "Luke, I am your father" (Luke, ben senin babanım) dediğini hatırlamak (aslında "No, I am your father" der) veya Monopoly oyununun logosundaki zengin adamın tek gözlü bir monokl taktığını sanmak (aslında takmaz) yer alır. Bu etkinin kesin nedeni bilinmemektedir. Olası açıklamalar arasında, beynin hafıza boşluklarını mantıksal varsayımlarla doldurması ("konfabulasyon"), internet aracılığıyla yanlış bilginin hızla yayılması ve pekiştirilmesi veya paralel evrenler arasında geçiş yapıldığına dair daha spekülatif teoriler bulunmaktadır.

Kelimeler: mandela etkisi, yanlış hafıza, psikoloji, konfabulasyon, kolektif bellek, internet fenomeni