Neden Bazı İnsanlar "Sabah İnsanı", Bazıları "Gece Kuşu"dur? (Kronotip)

Bir kişinin doğal olarak erken yatıp erken kalkma ("sabah insanı" veya "tarlakuşu") ya da geç yatıp geç kalkma ("gece kuşu" veya "baykuş") eğilimi, onun "kronotipi" olarak adlandırılır. Bu, büyük ölçüde genetik olarak belirlenen ve içsel biyolojik saatimizle (sirkadiyen ritim) ilgili bir özelliktir.

Herkesin sirkadiyen ritmi yaklaşık 24 saat sürer, ancak bu ritmin zamanlaması kişiden kişiye değişir. Bu farklılık, özellikle "PER" ve "CRY" gibi "saat genleri"ndeki varyasyonlardan kaynaklanır. Bu genler, uyku-uyanıklık döngüsünü, vücut sıcaklığını ve uyku hormonu olan melatoninin salgılanma zamanını kontrol eder. "Gece kuşlarının" biyolojik saati, normal 24 saatlik döngüden biraz daha uzun çalışma eğilimindedir. Bu nedenle, melatonin salgıları daha geç başlar ve sabahları uyanmakta zorlanırlar. "Sabah insanlarının" saati ise genellikle biraz daha kısadır, bu da onların daha erken uykulu hissetmelerine ve sabahları daha kolay uyanmalarına neden olur. Yaş da önemli bir faktördür; çocuklar genellikle sabah insanı, ergenler gece kuşu ve yaşlılar tekrar sabah insanı olma eğilimindedir.

Kelimeler: kronotip, sabah insanı, gece kuşu, uyku, sirkadiyen ritim, biyoloji, genetik, melatonin

İlgini Çekebilir

"Spekülatif Kurgu" (Speculative Fiction) Edebiyat Türü Neleri Kapsar?

Spekülatif kurgu, gerçek dünyadan ve bilinen doğa yasalarından önemli ölçüde sapan, "Peki ya...?" sorusunu soran ve genellikle bilim kurgu, fantezi ve

Görüntüle
Karınca neden yönünü kaybetmez?

Karıncalar feromon izleriyle yollarını işaretler.Bu kimyasal izler sayesinde yuvalarını kolayca bulabilirler.

Görüntüle
Görsel Hafızanızı Geliştirmek İçin Pratik Egzersizler

Görsel hafıza, öğrendiğimiz bilgileri zihnimizde canlandırma ve hatırlama yeteneğimizdir. Bu yeteneği geliştirmek, öğrenmeyi kolaylaştırır ve günlük y

Görüntüle
Cam Neden Şeffaftır?

Camın şeffaf olmasının nedeni, onun "amorf" (kristal olmayan) atomik yapısı ve elektronlarının davranışıdır. Bir malzemenin rengini veya şeffaflığını,

Görüntüle
Menekşe Nedir?

Menekşe, menekşegiller (Violaceae) familyasının Viola cinsini oluşturan, genellikle küçük, narin ve hoş kokulu çiçeklere sahip bitkilerin ortak adıdır

Görüntüle
Alibaba Nedir?

Alibaba Group, Jack Ma tarafından 1999 yılında Çin'de kurulan, temel olarak e-ticaret, perakende, internet ve teknoloji alanlarında faaliyet gösteren

Görüntüle
Bulut bilişim nedir?

Bulut bilişim, internet üzerinden sunuculara erişim sağlayarak veri depolama ve işlem yapma imkanıdır. Kullanıcılar fiziksel donanım yerine bulut hizm

Görüntüle
Bir Ampul Nasıl Işık Yayar?

Geleneksel bir akkor ampulün ışık yayması, "akkorluk" (incandescence) prensibine dayanır; yani bir nesnenin çok yüksek sıcaklığa kadar ısıtıldığında g

Görüntüle
Gıda Işınlama (Food Irradiation) Nedir ve Güvenli midir?

Gıda ışınlama, gıdaların raf ömrünü uzatmak, gıda kaynaklı hastalıkları önlemek ve zararlı böcekleri yok etmek amacıyla, gıdaların iyonlaştırıcı bir e

Görüntüle
Bir Maçta Üç Gol: Hattrick (Hat-trick) Nedir ve Kökeni Nereden Gelir?

Futbolda "hattrick" (hat-trick), bir oyuncunun aynı maç içerisinde üç gol atması başarısını tanımlamak için kullanılan popüler bir terimdir. Bu, bir o

Görüntüle