Neden Uykuda Konuşuruz veya Yürürüz? (Parasomnia)

Uykuda konuşma (somniloquy) ve uyurgezerlik (somnambulism), "parasomnia" olarak adlandırılan ve uyku sırasında ortaya çıkan istenmeyen davranışlar veya deneyimler kategorisine giren uyku bozukluklarıdır. Bu olaylar, genellikle uykunun farklı evreleri arasındaki geçişlerin düzgün olmamasından kaynaklanır.

Uyurgezerlik, en sık olarak uykunun en derin olduğu, rüya görülmeyen "NREM" (Non-REM) evresinde (özellikle 3. evrede) meydana gelir. Bu evrede, vücut tamamen rahatlamışken, beyin kısmen uyanır. Kişinin motor korteksi (hareket merkezi) aktive olurken, bilinç, mantık ve hafızadan sorumlu olan prefrontal korteks uykuda kalmaya devam eder. Bu nedenle kişi, kalkıp yürüyebilir, basit işler yapabilir ancak ertesi gün bu olayları hiç hatırlamaz. Uykuda konuşma ise, hem NREM hem de rüya görülen REM evrelerinde olabilir. Genellikle anlamsız mırıldanmalardan, tam ve karmaşık cümlelere kadar değişebilir. Genetik yatkınlık, stres, uyku eksikliği ve bazı ilaçlar bu tür parasomniaları tetikleyebilir.

Kelimeler: uyurgezerlik, uykuda konuşma, parasomnia, uyku, nrem, tıp, nöroloji