"Obruk" (Sinkhole) Nasıl Oluşur?

Obruk, yeraltındaki bir boşluğun (genellikle bir mağaranın) tavanının çökmesiyle, yeryüzünde aniden veya yavaş yavaş oluşan, huni şeklinde bir çöküntü alanıdır. Obruklar, özellikle "karstik" arazilerde yaygındır.

Oluşum süreci, genellikle yeraltı sularının, kireçtaşı, jips veya dolomit gibi suda çözünebilen kayaçları aşındırmasıyla başlar. Hafif asidik olan yağmur suyu, bu kayaçların içindeki çatlaklardan sızarak onları yavaş yavaş çözer ve zamanla yeraltında geniş mağaralar ve boşluklar oluşturur. Bu yeraltı boşluğu yeterince büyüdüğünde, üzerindeki toprak ve kaya katmanını artık taşıyamaz hale gelir. Tavanın çökmesiyle de yeryüzünde bir obruk meydana gelir. Bu çökme, bazen bir deprem veya yoğun bir yağış gibi bir tetikleyici ile aniden gerçekleşebilir. Diğer bir obruk türü ise, insan faaliyetleri sonucu oluşur. Yeraltı suyunun aşırı çekilmesi, eski madenlerin çökmesi veya sızdıran su borularının zemini aşındırması gibi nedenler de obruk oluşumunu tetikleyebilir.

Kelimeler: obruk, sinkhole, jeoloji, karstik arazi, mağara, çökme, yer bilimi