"P-değeri" (p-value) İstatistikte Ne Anlama Gelir?

P-değeri, hipotez testlerinde, "sıfır hipotezinin" (null hypothesis) doğru olduğu varsayımı altında, en azından gözlemlenen kadar aşırı bir sonuç elde etme olasılığını ölçen bir istatistiksel değerdir. 0 ile 1 arasında bir sayı olarak ifade edilir.

Daha basit bir ifadeyle, p-değeri, gördüğünüz sonucun sadece "şans eseri" veya "rastgele bir dalgalanma" sonucu ortaya çıkma ihtimalidir. Bilimsel bir araştırmada, genellikle bir ilacın etkisiz olduğu veya iki grup arasında bir fark olmadığı varsayımıyla (sıfır hipotezi) başlanır. Araştırma sonucunda, genellikle 0.05 olarak belirlenen bir "anlamlılık seviyesinden" (alfa) daha düşük bir p-değeri bulunursa (örneğin p < 0.05), bu durum, gözlemlenen sonucun şans eseri ortaya çıkma olasılığının çok düşük olduğu anlamına gelir. Bu durumda, sıfır hipotezi "reddedilir" ve sonucun "istatistiksel olarak anlamlı" olduğu, yani ilacın muhtemelen bir etkisi olduğu veya gruplar arasında gerçek bir fark olduğu sonucuna varılır. P-değeri ne kadar küçükse, kanıt o kadar güçlüdür.

Kelimeler: p-değeri, p-value, istatistik, hipotez testi, sıfır hipotezi, anlamlılık