"Termostat" Sıcaklığı Nasıl Sabit Tutar?

Termostat, bir ortamın veya bir cihazın (fırın, klima, buzdolabı gibi) sıcaklığını, önceden ayarlanmış bir değerde sabit tutmak için ısıtma veya soğutma sistemini otomatik olarak açıp kapatan bir kontrol cihazıdır.

En basit mekanik termostatlar, "bimetalik şerit" adı verilen bir prensiple çalışır. Bimetalik şerit, farklı genleşme katsayılarına sahip iki farklı metalin (genellikle çelik ve bakır gibi) birbirine yapıştırılmasıyla oluşturulur. Sıcaklık değiştiğinde, bu iki metal farklı oranlarda genleşir veya büzüşür. Örneğin, sıcaklık arttığında, daha fazla genleşen metal diğerinin üzerine doğru bükülür ve şeridin eğilmesine neden olur. Bu eğilme hareketi, bir elektrik devresini açmak veya kapatmak için mekanik bir anahtar olarak kullanılır. Örneğin, bir ısıtma sisteminde, oda ayarlanan sıcaklığa ulaştığında, bimetalik şerit eğilerek ısıtıcının devresini keser ve onu kapatır. Oda tekrar soğuduğunda, şerit eski haline döner, devre tekrar tamamlanır ve ısıtıcı çalışır. Modern dijital termostatlar ise, bu işlemi bir termistör (sıcaklığa duyarlı direnç) ve bir mikroçip kullanarak çok daha hassas bir şekilde yapar.

Kelimeler: termostat, sıcaklık, kontrol, bimetalik şerit, fizik, mühendislik, gündelik bilim

İlgini Çekebilir

Neden Esnerken Gözlerimiz Yaşarır?

Esneme sırasında gözlerin yaşarması oldukça yaygın bir durumdur ve genellikle yüz kaslarının hareketiyle ilgilidir. Esneme, ağzın genişçe açıldığı ve

Görüntüle
Çikolata Nedir?

Çikolata, tropikal kakao ağacının (Theobroma cacao) fermente edilmiş, kavrulmuş ve öğütülmüş çekirdeklerinden üretilen, katı veya sıvı formda olabilen

Görüntüle
Çölleşme Nedir ve Nedenleri Nelerdir?

Çölleşme, kurak, yarı kurak ve az yağışlı bölgelerdeki arazilerin, doğal veya insan kaynaklı nedenlerle giderek çoraklaşması, verimsizleşmesi ve çöl b

Görüntüle
Enflasyon Nedir ve Neden Olur?

Enflasyon, mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesinin zaman içinde sürekli olarak artması ve bunun sonucunda paranın satın alma gücünün azalmasıdır. Y

Görüntüle
Ateş Pistonu (Fire Piston) Kıvılcımsız Ateşi Nasıl Yakar?

Ateş pistonu, Güneydoğu Asya'da yüzyıllardır kullanılan, çakmak veya kibrit olmadan, sadece havanın hızlı sıkıştırılması prensibiyle ateş yakan dahiya

Görüntüle
Kanallardaki "Gemi Asansörü" (Canal Lock) Sistemi Nasıl Çalışır?

Kanal havuzu veya gemi asansörü (canal lock), nehir ve kanallarda, farklı su seviyelerine sahip iki su yolu arasında gemilerin ve teknelerin geçişini

Görüntüle
Balonlu Naylon (Patpat) Neden İcat Edildi?

Bugün paketlemede ve stres atmak için patlatmada yaygın olarak kullanılan balonlu naylon, aslında tamamen farklı bir amaçla icat edilmiştir. 1957 yılı

Görüntüle
Hukukta "Haksız Fiil" (Tort) Kavramı Ne Anlama Gelir?

Haksız fiil (tort), bir kişinin, başka bir kişinin şahsına, malına veya haklarına hukuka aykırı bir şekilde zarar veren ve bu zarar sonucunda bir tazm

Görüntüle
Çaydanlık Kireci Nasıl Temizlenir?

Çaydanlık ve su ısıtıcılarında biriken kireç, hem içeceğinizin tadını bozar hem de cihazın ömrünü kısaltır. Kimyasal kullanmadan kireci temizlemek old

Görüntüle
Deniz Fenerleri Geceleri Gemilere Nasıl Yol Gösterir?

Deniz fenerleri, gemilere kıyı şeridinin, tehlikeli kayalıkların veya liman girişlerinin konumunu bildirmek için güçlü bir ışık kaynağı ve özel bir le

Görüntüle