"TIR" Ne Demektir ve Kamyondan Farkı Nedir?

Türkiye'de büyük yük taşıyan araçların tamamına halk arasında "TIR" denilse de, bu aslında teknik olarak doğru bir kullanım değildir. TIR, bir araç türü değil, uluslararası bir anlaşmanın kısaltmasıdır.

TIR: Uluslararası Bir Gümrük Anlaşması: TIR, Fransızca "Transports Internationaux Routiers" (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı) kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Bu, Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan ve uluslararası yük taşımacılığını kolaylaştıran bir gümrük transit sistemidir. TIR Karnesi adı verilen bir belgeye sahip olan ve belirli standartları karşılayan bir araç, bir ülkeden diğerine geçerken, sınır kapılarında detaylı gümrük kontrolü olmadan, mühürlenmiş yüküyle geçiş yapabilir. Bu, süreci hızlandırır ve maliyetleri düşürür.

Halk Dilindeki Kullanımı: Çekici + Dorse: Türkiye'de "TIR" kelimesinin, genellikle "çekici" (tractor unit) adı verilen ön kabin kısmı ile ona bağlanan "yarı römork" veya "dorse" (semi-trailer)'den oluşan mafsallı (eklemli) araçlar için kullanılması yaygın bir alışkanlıktır. Bu araçların uluslararası taşımacılıkta sıkça TIR sistemini kullanması, zamanla aracın kendisinin bu isimle anılmasına yol açmıştır.

Kamyon ve TIR (Çekici) Arasındaki Teknik Fark: Teknik olarak temel fark şudur: Kamyon, şoför mahalli ve yük kasasının tek bir rijit (sert) şasi üzerinde olduğu, bütünleşik bir araçtır. Çekici + Dorse ("TIR") ise, motor ve kabinin bulunduğu çekici ile yükün taşındığı ve kendi ön tekerlekleri olmayan dorsenin birleştiği, iki parçalı, mafsallı bir araçtır.

Kelimeler: tır, kamyon, çekici, dorse, treyler, tır nedir, lojistik, uluslararası taşımacılık