"Umumi Hukuk" (Common Law) ve "Medeni Hukuk" (Civil Law) Sistemleri Arasındaki Fark Nedir?

Common Law ve Civil Law, dünyadaki en yaygın iki ana hukuk sistemidir ve temel farklılıkları, hukukun kaynağı ve hakimin rolü konularında yatar.

Medeni Hukuk (Civil Law): Kökeni Roma hukukuna dayanır ve Türkiye, Almanya, Fransa gibi Kıta Avrupası ülkelerinde yaygındır. Bu sistemde, hukuk kurallarının birincil kaynağı, parlamentolar tarafından çıkarılan ve her durumu kapsamaya çalışan detaylı "kanun metinleri"dir (medeni kanun, ceza kanunu vb.). Hakimin temel görevi, önüne gelen davadaki olguları bu kanun metinlerine göre yorumlamak ve uygulamaktır. Kararları, genellikle gelecekteki davalar için bağlayıcı bir örnek (içtihat) oluşturmaz.

Umumi Hukuk (Common Law): Kökeni İngiltere'ye dayanır ve ABD, İngiltere, Avustralya gibi ülkelerde uygulanır. Bu sistemde, kanun metinlerinin yanı sıra, "içtihat" yani daha önceki mahkeme kararları da hukukun birincil kaynağıdır. Hakimler, sadece kanunları uygulamakla kalmaz, aynı zamanda daha önceki davalarda verilmiş kararları yorumlayarak ve yeni davalara uygulayarak hukuku "şekillendirirler". Bu nedenle, hakimin rolü daha aktiftir ve üst mahkeme kararları alt mahkemeler için bağlayıcıdır.

Kelimeler: common law, civil law, hukuk sistemleri, hukuk, içtihat, kanun, karşılaştırmalı hukuk