Balıklar Suyun Altında Nasıl Nefes Alır? (Solungaçlar)

Balıklar, insanlar gibi oksijene ihtiyaç duyarlar, ancak onlar bu oksijeni havadan değil, suyun içinde çözünmüş halde bulunan oksijenden alırlar. Bu işlemi, "solungaç" adı verilen özel solunum organları sayesinde yaparlar.

Bir balık, ağzından sürekli olarak su alır. Bu su, ağzın arkasında bulunan ve her iki yanda yer alan solungaçların üzerinden geçerek, "solungaç kapakları"ndan dışarı atılır. Solungaçlar, "solungaç filamentleri" adı verilen, binlerce ince, ipliksi yapıdan oluşur. Bu filamentlerin üzerinde ise, kan damarlarıyla dolu olan ve "lamella" adı verilen daha da küçük, yaprak benzeri yapılar bulunur. Su, bu lamellaların üzerinden geçerken, "karşı akım değişimi" adı verilen son derece verimli bir sistem çalışır. Kandaki akış yönü, suyun akış yönünün tersinedir. Bu, kanın her zaman kendisinden biraz daha fazla oksijen içeren suyla karşılaşmasını sağlar ve suyun içindeki çözünmüş oksijenin, ince zarlar aracılığıyla maksimum düzeyde kana geçmesine (difüzyon) olanak tanır. Aynı zamanda, kandaki karbondioksit de suya geçer.

Kelimeler: balık, solungaç, solunum, biyoloji, zooloji, su, oksijen, karşı akım değişimi