"x86 Mimarisi" Nedir?

x86, Intel tarafından geliştirilen ve günümüzdeki masaüstü, dizüstü ve sunucu bilgisayarlarının büyük çoğunluğunda kullanılan işlemci (CPU) komut seti mimarisinin (Instruction Set Architecture - ISA) adıdır. Bu isim, Intel'in ilk 16-bit işlemcilerinden olan "8086" ve onu takip eden 80286, 80386 gibi işlemcilerin sonundaki "86" sayısından gelir.

Komut Seti Mimarisi (ISA) Nedir?: Bir ISA, bir işlemcinin anlayabildiği ve yürütebildiği komutların (toplama, çıkarma, veri taşıma gibi) tam listesini ve formatını tanımlar. Yazılım ile donanım arasındaki en temel arayüzdür. Bir programın, belirli bir mimari için derlenmesi gerekir.

Geriye Uyumluluk: x86 mimarisinin en önemli ve en kalıcı özelliği, "geriye dönük uyumluluğudur". 1978'deki ilk 16-bit 8086 işlemci için yazılmış bir program, teorik olarak günümüzün en modern 64-bit x86 işlemcisinde bile çalışabilir. Bu, Windows gibi işletim sistemlerinin ve milyonlarca yazılımın, donanım nesilleri boyunca çalışmaya devam etmesini sağlamıştır. Bu uyumluluk, mimarinin başarısının anahtarıdır, ancak aynı zamanda yıllar içinde biriken karmaşıklığı da beraberinde getirmiştir.

CISC Tasarımı ve 64-bit'e Geçiş: x86, "CISC" (Complex Instruction Set Computer - Karmaşık Komut Setli Bilgisayar) tasarım felsefesine dayanır. Bu, tek bir komutun birden fazla düşük seviyeli işlemi gerçekleştirebildiği anlamına gelir. 2000'li yılların başında, AMD, x86 mimarisini 64-bit'e genişleten "x86-64" (veya AMD64) uzantısını geliştirmiştir. Bu, işlemcilerin çok daha fazla RAM adreslemesine olanak tanımış ve modern bilişimin temelini oluşturmuştur. Intel de daha sonra bu 64-bit uzantıyı benimsemiştir. Günümüzde Intel ve AMD, x86 pazarının iki ana oyuncusudur.

Kelimeler: x86, x86-64, mimari, işlemci, cpu, intel, amd, cisc, komut seti

İlgini Çekebilir

DNA Nedir ve Ne İşe Yarar?

Deoksiribonükleik asit, yani DNA, bir organizmanın genetik talimatlarını taşıyan moleküldür. Neredeyse tüm canlıların (bazı virüsler hariç) büyümesi,

Görüntüle
Determinizm Nedir?

Determinizm, evrendeki her olayın ve her eylemin, kendinden önce gelen nedenlerin zorunlu bir sonucu olduğunu savunan felsefi bir görüştür. Bu anlayış

Görüntüle
5G teknolojisi nedir ve ne gibi avantajlar sağlar?

5G, beşinci nesil kablosuz iletişim teknolojisidir.Daha hızlı veri transferi, düşük gecikme süresi ve daha fazla cihazın bağlanmasını sağlar.

Görüntüle
Kutup Bölgeleri Neden Bu Kadar Soğuktur?

Kutup bölgelerinin (Kuzey Kutbu ve Güney Kutbu) aşırı soğuk olmasının temel nedeni, Güneş ışınlarının bu bölgelere çok eğik bir açıyla gelmesidir. Gün

Görüntüle
Sinek Nedir?

Sinek, Diptera (çift kanatlılar) takımına ait, dünya üzerinde 150.000'den fazla türü bulunan, en yaygın ve en çeşitli böcek gruplarından biridir. En b

Görüntüle
Bal arıları neden dans eder?

Bal arıları, yeni bir yiyecek kaynağı bulduklarında yönünü ve uzaklığını dans ederek diğer arılara anlatırlar.Bu dans “waggle dance” olarak adlandırıl

Görüntüle
Sümbül Nedir?

Sümbül, Hyacinthus cinsine ait, ilkbaharda çiçek açan, son derece yoğun ve hoş kokulu, soğanlı bir bitkidir. Parlak renkleri ve güçlü kokusuyla, bahar

Görüntüle
Teorik Fizikte "Solucan Deliği" (Wormhole) Kavramı Nedir?

Solucan deliği veya "Einstein-Rosen köprüsü", uzay-zaman dokusunda, evrenin iki farklı noktasını (veya hatta iki farklı evreni) birbirine bağlayan var

Görüntüle
İnsan Mikrobiyomu Nedir ve Neden Önemlidir?

İnsan mikrobiyomu, vücudumuzda, özellikle de bağırsaklarımızda, derimizde ve diğer mukoza zarlarında yaşayan trilyonlarca mikroorganizmanın (bakteri,

Görüntüle
Bir İlacın "Jenerik" Olması Ne Demektir?

Jenerik ilaç, "orijinal" veya "marka" bir ilacın patent koruma süresi dolduktan sonra, farklı ilaç firmaları tarafından üretilen ve orijinal ilaçla ay

Görüntüle