"Küresel Küme" (Globular Cluster) Nedir?

Küresel küme, on binlerce ila milyonlarca arasında, genellikle çok yaşlı yıldızın, kütle çekimi kuvvetiyle birbirine sıkıca bağlı olduğu, küresel şekilli, yoğun bir yıldız topluluğudur. Bu kümeler, galaksimizin en eski nesneleri arasında yer alır.

Küresel kümeler, galaksimizin ana diskinin dışında, "hale" (halo) adı verilen geniş ve küresel bir bölgede bulunurlar. Samanyolu Galaksisi'nin yörüngesinde, birer uydu gibi dönerler. İçlerindeki yıldızlar, yaklaşık 10-13 milyar yıl yaşında olup, evrenin kendisiyle hemen hemen aynı yaştadırlar. Bu, onların galaksimizin oluştuğu ilk zamanlarda, aynı dev gaz ve toz bulutundan meydana geldiklerini düşündürmektedir. Yıldız yoğunluğu bu kümelerin merkezinde o kadar fazladır ki, yıldızlar birbirine çok yakındır. Bu yoğun ortam, yıldız çarpışmaları ve "mavi başıboşlar" (blue stragglers) gibi normalde beklenmeyen, ilginç yıldız türlerinin oluşumuna yol açar. Gökbilimciler, küresel kümeleri, yıldızların ve galaksilerin evrimini anlamak için birer "laboratuvar" olarak kullanırlar.

Kelimeler: küresel küme, globular cluster, yıldız kümesi, astronomi, astrofizik, samanyolu, yıldız evrimi