Bir Mahkemede "Gıyabi Tutuklama" (In Absentia) Ne Anlama Gelir?

"Gıyabi tutuklama" veya daha genel olarak "gıyabında yargılama" (Latince: in absentia), sanığın mahkemede fiziksel olarak hazır bulunmadığı bir ceza davasının yürütülmesi ve karara bağlanması anlamına gelir. Bu, hukukun temel ilkelerinden biri olan "savunma hakkı" ile çeliştiği için oldukça istisnai ve tartışmalı bir durumdur.

Birçok hukuk sistemi, sanığın kendi savunmasını yapma, tanıklara soru sorma ve delilleri inceleme hakkını güvence altına alır. Bu nedenle, sanığın yokluğunda yargılama yapılması genellikle kabul edilmez. Ancak, bazı durumlarda bu kurala istisnalar tanınabilir. Örneğin, sanık, davasından haberdar olmasına rağmen bilinçli olarak duruşmalara katılmaktan kaçıyorsa (firari ise) veya duruşma düzenini bozarak mahkemeden çıkarılmışsa, bazı hukuk sistemleri davanın gıyabında devam etmesine izin verebilir. Uluslararası ceza mahkemelerinde de, sanığın yakalanamadığı durumlarda kanıtları korumak ve tanıkları dinlemek amacıyla gıyabi işlemler yapılabilir. "Gıyabi tutuklama" ise, firari bir sanığın yakalanması amacıyla mahkemede hazır bulunmadığı halde hakkında çıkarılan bir tutuklama kararıdır.

Kelimeler: gıyabi tutuklama, in absentia, hukuk, ceza hukuku, savunma hakkı, mahkeme