Gökdelenler Rüzgarda Yıkılmadan Nasıl Durur? (Sönümleyiciler)

Yüksek gökdelenler, şiddetli rüzgarlar veya depremler nedeniyle salınım yapmaya eğilimlidir. Bu salınımın kontrol altına alınamaması, hem yapısal hasara hem de içindeki insanlar için konforsuzluğa neden olur. Mühendisler, bu salınımı azaltmak için çeşitli sönümleme sistemleri kullanırlar.

En yaygın ve etkili sistemlerden biri "Ayarlı Kütle Sönümleyici"dir (Tuned Mass Damper - TMD). Bu, genellikle binanın en üst katlarına yerleştirilen, hidrolik pistonlar üzerinde hareket eden devasa bir çelik sarkaç veya bloktur. Rüzgar binayı bir yöne doğru ittiğinde, bu devasa kütle eylemsizlik nedeniyle zıt yönde sallanır. Bu zıt yönlü hareket, binanın salınım enerjisini emer ve onu sönümler, böylece binanın sallanma miktarını önemli ölçüde azaltır. Örneğin, Tayvan'daki Taipei 101 gökdeleninde, 660 tonluk dev bir altın küre bu amaçla kullanılmaktadır. Bazı binalarda ise, temel ile yapı arasına yerleştirilen esnek "taban izolatörleri" veya duvarlara yerleştirilen viskoz sıvı dolu sönümleyiciler kullanılır.

Kelimeler: gökdelen, ayarlı kütle sönümleyici, tmd, yapı mühendisliği, deprem, rüzgar, mimari

İlgini Çekebilir

Fizikte "Eylemsizlik" (Inertia) Prensibi Nedir?

Eylemsizlik, bir cismin, hareket durumunu (durağanlığını veya sabit hızlı hareketini) değiştirmeye yönelik dış bir kuvvete karşı gösterdiği dirençtir.

Görüntüle
"Kayıplı" ve "Kayıpsız" Sıkıştırma (Lossy vs Lossless) Arasındaki Fark Nedir?

Kayıplı ve kayıpsız sıkıştırma, dijital dosya boyutlarını küçültmek için kullanılan iki temel veri sıkıştırma yöntemidir. Aralarındaki temel fark, sık

Görüntüle
"İçeriden Öğrenenlerin Ticareti" (Insider Trading) Neden Yasa Dışıdır?

"İçeriden öğrenenlerin ticareti", bir şirketin hisse senedi fiyatını etkileyebilecek, henüz kamuya açıklanmamış, gizli ve önemli bilgilere sahip olan

Görüntüle
Yeryüzünde Bir Yıldız Yaratmak: Füzyon Enerjisi

Füzyon enerjisi, Güneş'in ve diğer yıldızların enerji üretme şeklini yeryüzünde taklit ederek, temiz, güvenli ve neredeyse sınırsız bir enerji kaynağı

Görüntüle
İnsanlar Neden Argo veya Küfür Kullanır?

Argo ve küfür kullanımı, dilin sadece bilgi aktarmakla kalmayıp, aynı zamanda güçlü duyguları ifade etme ve sosyal bağlamlar yaratma işlevini de göste

Görüntüle
Hammurabi Kanunları'nın Tarihi Önemi Nedir?

Hammurabi Kanunları, M.Ö. 18. yüzyılda Babil kralı Hammurabi tarafından oluşturulan, bilinen en eski ve en iyi korunmuş yazılı kanun metinlerinden bir

Görüntüle
Dikiş Makinesi Nasıl Dikiş Diker?

Dikiş makinesinin dikiş dikme prensibi, iki farklı ipliğin kumaşın içinden geçerek birbirine kilitlenmesine dayanır: üst iplik (iğneden gelen) ve alt

Görüntüle
Hıçkırık Neden Tutar ve Nasıl Geçer?

Hıçkırık, göğüs ve karın boşluğunu ayıran ve nefes almada kilit rol oynayan diyafram kasının aniden ve istemsiz olarak kasılması sonucu ortaya çıkar.

Görüntüle
Mısır Piramitlerinin Nasıl İnşa Edildiği Düşünülüyor?

Antik Mısır'daki devasa piramitlerin, özellikle de Giza'daki Büyük Piramit'in nasıl inşa edildiği, kesin olarak kanıtlanmış tek bir yöntem olmamakla b

Görüntüle
Dönen Bir Topaç (Spinning Top) Nasıl Ayakta Kalır?

Dönen bir topacın, yer çekimine meydan okuyarak devrilmeden dik durabilmesi, "jiroskopik etki" veya "açısal momentumun korunumu" adı verilen bir fizik

Görüntüle