Gökdelenler Rüzgarda Yıkılmadan Nasıl Durur? (Sönümleyiciler)

Yüksek gökdelenler, şiddetli rüzgarlar veya depremler nedeniyle salınım yapmaya eğilimlidir. Bu salınımın kontrol altına alınamaması, hem yapısal hasara hem de içindeki insanlar için konforsuzluğa neden olur. Mühendisler, bu salınımı azaltmak için çeşitli sönümleme sistemleri kullanırlar.

En yaygın ve etkili sistemlerden biri "Ayarlı Kütle Sönümleyici"dir (Tuned Mass Damper - TMD). Bu, genellikle binanın en üst katlarına yerleştirilen, hidrolik pistonlar üzerinde hareket eden devasa bir çelik sarkaç veya bloktur. Rüzgar binayı bir yöne doğru ittiğinde, bu devasa kütle eylemsizlik nedeniyle zıt yönde sallanır. Bu zıt yönlü hareket, binanın salınım enerjisini emer ve onu sönümler, böylece binanın sallanma miktarını önemli ölçüde azaltır. Örneğin, Tayvan'daki Taipei 101 gökdeleninde, 660 tonluk dev bir altın küre bu amaçla kullanılmaktadır. Bazı binalarda ise, temel ile yapı arasına yerleştirilen esnek "taban izolatörleri" veya duvarlara yerleştirilen viskoz sıvı dolu sönümleyiciler kullanılır.

Kelimeler: gökdelen, ayarlı kütle sönümleyici, tmd, yapı mühendisliği, deprem, rüzgar, mimari

İlgini Çekebilir

Bilgisayarda "Sonlu Durum Makinesi" (Finite State Machine) Nedir?

Sonlu durum makinesi (Finite State Machine - FSM) veya sonlu otomat, belirli bir zamanda, sınırlı sayıda "durum"dan (state) sadece birinde bulunabilen

Görüntüle
Çöller Gündüzleri Çok Sıcakken Geceleri Neden Aşırı Soğuk Olur?

Bu aşırı sıcaklık farkının temel nedeni, çöl atmosferindeki nem (su buharı) eksikliğidir. Nem, ısıyı tutma ve hapsetme konusunda çok etkilidir ve adet

Görüntüle
"Ahbap-Çavuş Kapitalizmi" (Crony Capitalism) Nedir?

"Ahbap-çavuş kapitalizmi", iş dünyasındaki başarının, serbest piyasa rekabetine veya yeni bir ürün geliştirmeye değil, iş insanları ile devlet yetkili

Görüntüle
Bukalemunlar Nasıl Renk Değiştirir?

Bukalemunların renk değiştirmesi, sanılanın aksine sadece kamuflaj için değildir; aynı zamanda iletişim kurmak, vücut sıcaklığını düzenlemek ve ruh ha

Görüntüle
Venüs Nedir?

Venüs, Güneş Sistemi'nde Güneş'e en yakın ikinci gezegendir. Boyut ve kütle olarak Dünya'ya çok benzediği için sık sık "Dünya'nın kardeş gezegeni" ola

Görüntüle
Neden Bazen Bir Şeyi Çok İstediğimizde Elde Etmek Daha Zor Gelir?

Bir şeyi çok fazla istediğimizde onu elde etmenin daha zor gelmesi veya "Murphy Kanunları"nın bir cilvesi gibi görünmesi, genellikle psikolojik faktör

Görüntüle
Güneş Uzaydan Bakıldığında Beyazken, Dünya'dan Neden Sarı Görünür?

Güneş, aslında tek bir renkte değil, gökkuşağının tüm renklerini içeren beyaz bir ışık yayar. Uzayda, Güneş ile gözlemci arasında bir atmosfer olmadığ

Görüntüle
"Her Dem Yeşil" Ağaç Nedir?

"Her dem yeşil" (Evergreen), yılın dört mevsimi boyunca yapraklarını dökmeyen ve sürekli olarak yeşil kalan bitkileri, özellikle de ağaçları tanımlama

Görüntüle
Bir "Batarya" ve Bir "Kondansatör"ün Enerji Depolama Farkı Nedir?

Batarya (pil) ve kondansatör (kapasitör), her ikisi de elektrik enerjisini depolayan temel devre elemanlarıdır, ancak enerjiyi depolama ve serbest bır

Görüntüle
"Güney Denizi Balonu" (South Sea Bubble) Neydi?

"Güney Denizi Balonu", 18. yüzyılın başlarında İngiltere'de yaşanan, tarihin ilk büyük finansal spekülasyon balonlarından biridir. Olayın merkezinde,

Görüntüle