"Monopol" (Tekel) ve "Oligopol" Piyasaları Arasındaki Fark Nedir?

Monopol ve oligopol, rekabetin sınırlı olduğu ve piyasa gücünün az sayıda firmanın elinde toplandığı "eksik rekabet" piyasası türleridir. Aralarındaki temel fark, piyasadaki satıcı sayısıdır.

Monopol (Tekel): Piyasada, belirli bir mal veya hizmeti üreten ve satan "tek bir" satıcının olduğu bir piyasa yapısıdır. Bu tek firma, piyasanın tamamına hakimdir ve ikamesi (yerine konulabilecek başka bir ürün) olmayan bir ürün sunar. Piyasaya girişin önünde yasal veya doğal engeller vardır. Monopolcü firma, piyasadaki tek oyuncu olduğu için, fiyatı belirleme gücüne (fiyat yapıcı) sahiptir ve genellikle kârını maksimize etmek için üretimi kısıp fiyatı yükseltir.

Oligopol: Piyasada, "az sayıda" (genellikle 2 ila 10 arasında) büyük firmanın hakim olduğu bir piyasa yapısıdır. Otomobil, çelik, havayolu gibi sektörler oligopol piyasalarına örnektir. Bu firmalar, piyasanın büyük bir kısmını kontrol ederler ve aralarında yoğun bir rekabet ve karşılıklı bağımlılık vardır. Bir firmanın fiyat veya üretimle ilgili bir kararı, diğer firmaların kararlarını ve kârlarını doğrudan etkiler. Bu nedenle, oligopoldeki firmalar genellikle birbirlerinin hamlelerini dikkatle izler ve bazen fiyat savaşlarından kaçınmak için gizli veya açık anlaşmalar yapma eğiliminde olabilirler (kartel).

Kelimeler: monopol, tekel, oligopol, piyasa yapısı, ekonomi, mikroekonomi, rekabet