Neden Bazı Kumaşlar Daha Çok Kırışır?

Bazı kumaşların diğerlerinden daha kolay kırışmasının nedeni, o kumaşı oluşturan liflerin moleküler yapısı ve bu liflerin neme nasıl tepki verdiğidir.

Keten, pamuk ve rayon gibi selüloz bazlı "doğal" lifler, kırışmaya en yatkın olanlardır. Bu liflerin polimer zincirleri, birbirine zayıf "hidrojen bağları" ile bağlıdır. Kumaş ıslandığında (örneğin yıkandığında veya havadaki nemi emdiğinde), su molekülleri bu hidrojen bağlarını kırar ve polimer zincirlerinin birbiri üzerinden kaymasına izin verir. Kumaş kururken, bu zincirler yeni, dağınık ve rastgele pozisyonlarda tekrar birbirine bağlanır. İşte bu dağınık bağlanma, kumaşın yüzeyinde gördüğümüz kırışıklıkları oluşturur. Ütüleme işlemi ise, ısı ve buhar (su) kullanarak bu bağları tekrar kırar ve basınç (ütünün ağırlığı) uygulayarak lifleri düzgün bir şekilde hizaladıktan sonra kurumalarını sağlayarak kırışıklığı giderir. Yün gibi bazı doğal lifler ve polyester gibi "sentetik" lifler ise, moleküler yapıları daha esnek ve suya karşı daha az hassas olduğu için kırışmaya karşı çok daha dirençlidirler.

Kelimeler: kırışıklık, kumaş, tekstil, kimya, pamuk, keten, hidrojen bağı, ütü