Neden Bazen Bir Şeyi Unuttuğumuzu Hissederiz Ama Ne Olduğunu Çıkaramayız?

Bu yaygın deneyim, beynin hafıza sistemlerinin karmaşıklığıyla ilgilidir. Bir şeyi "unuttuğumuzu hissetmek" ama ne olduğunu tam olarak hatırlayamamak, genellikle "geri getirme başarısızlığı" (retrieval failure) olarak adlandırılan bir durumdur. Bu, bilginin aslında hafızamızda depolanmış olduğu ancak o an için erişilemez olduğu anlamına gelir.

Hafızamız, kodlama (bilgiyi alma), depolama (bilgiyi tutma) ve geri getirme (bilgiye erişme) olmak üzere üç ana aşamadan oluşur. Geri getirme başarısızlığı, depolanmış bilgiye ulaşmak için doğru "ipuçlarının" veya "yolların" o an için aktif olmamasından kaynaklanabilir. Beynimiz, bilgileri bir ağ içinde birbiriyle ilişkili olarak depolar. Aradığımız bilgiye giden sinirsel yol zayıflamışsa veya o an için başka düşünceler tarafından engelleniyorsa, bilgiye ulaşmakta zorlanırız. Bu durum, yorgunluk, stres veya dikkatin dağınık olması gibi faktörlerle daha da kötüleşebilir. Genellikle bir süre sonra, farklı bir ipucu veya çağrışımla o bilgi aniden aklımıza gelebilir.

Kelimeler: hafıza, unutkanlık, geri getirme başarısızlığı, beyin, psikoloji, bilişsel bilim