Okyanustaki "Dev Dalgalar" (Rogue Waves) Nasıl Oluşur?

"Dev dalga" veya "serseri dalga" (rogue wave), açık denizde, çevrelerindeki normal dalgaların yüksekliğinin en az iki katına ulaşan, aniden ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan, son derece büyük ve tehlikeli tekil dalgalardır. Denizcilik efsanelerinde uzun süre anlatılsalar da, varlıkları ancak son yıllarda bilimsel olarak doğrulanmıştır.

Bu dev dalgaların oluşumu tam olarak anlaşılamamış olsa da, birkaç mekanizmanın bir araya gelmesiyle ortaya çıktıkları düşünülmektedir. En yaygın teori, "yapıcı girişim"dir (constructive interference). Farklı yönlerden ve farklı hızlarda gelen çok sayıda küçük dalga, belirli bir noktada ve anda, tepe noktaları tam olarak üst üste geldiğinde, enerjilerini birleştirerek anlık olarak devasa bir dalga oluşturabilirler. Bir diğer faktör, okyanus akıntılarının dalgalarla etkileşimidir. Güçlü bir akıntıya karşı ilerleyen dalgalar, enerjilerinin sıkışmasıyla kısalabilir ve yükselebilirler. Ayrıca, doğrusal olmayan fiziksel etkilerin de dalga enerjisini tek bir dev dalgada odaklayabileceği düşünülmektedir. Bu dalgalar, en büyük gemileri bile alabora edebilecek veya hasara uğratabilecek muazzam bir güce sahiptir.

Kelimeler: dev dalga, rogue wave, serseri dalga, okyanus, oşinografi, yapıcı girişim, dalga