Oyun Teorisi ve Mahkum İkilemi Nedir?

Oyun Teorisi, rasyonel karar vericilerin stratejik etkileşimlerini inceleyen bir matematiksel modelleme alanıdır. Bir kişinin başarısının, sadece kendi seçimine değil, aynı zamanda diğerlerinin seçimlerine de bağlı olduğu durumları analiz eder. Ekonomi, siyaset bilimi, biyoloji ve psikoloji gibi birçok alanda kullanılır.

Mahkum İkilemi (Prisoner's Dilemma), oyun teorisinin en ünlü örneğidir. İki suç ortağının ayrı odalarda sorgulandığı bir senaryoyu anlatır. Seçenekleri şunlardır: 1. İkisi de sessiz kalırsa, ikisi de hafif bir ceza alır (örn: 1 yıl). 2. Biri diğerini ele verir, diğeri sessiz kalırsa, itiraf eden serbest kalır, diğeri ağır bir ceza alır (örn: 10 yıl). 3. İkisi de birbirini ele verirse, ikisi de orta derecede bir ceza alır (örn: 5 yıl). Her bir mahkum için, diğerinin ne yapacağından bağımsız olarak, en rasyonel bireysel seçim itiraf etmektir. Ancak ikisi de bu "rasyonel" seçimi yaparsa, ikisinin de sessiz kalacağı duruma göre daha kötü bir sonuçla karşılaşırlar. Bu ikilem, bireysel rasyonelliğin neden kolektif olarak en iyi sonuca yol açmayabileceğini gösterir.

Kelimeler: oyun teorisi, mahkum ikilemi, strateji, rasyonel seçim, ekonomi, matematik, john nash