"Telif Hakkı" (Copyright) ve "Kamu Malı" (Public Domain) Ne Demektir?

Telif hakkı ve kamu malı, bir eserin (kitap, müzik, film, fotoğraf, yazılım vb.) kullanımını ve dağıtımını düzenleyen, fikri mülkiyet hukukunun iki temel kavramıdır.

Telif Hakkı (Copyright), bir eserin yaratıcısına, o eseri kopyalama, dağıtma, sergileme ve türevlerini yapma konusunda belirli bir süre için yasal bir tekel hakkı verir. Bu hak, genellikle yaratıcının yaşamı artı belirli bir yıl (birçok ülkede 70 yıl) boyunca devam eder. Telif hakkının amacı, yaratıcıları eser üretmeye teşvik etmek ve emeklerinin karşılığını almalarını sağlamaktır. Telif hakkıyla korunan bir eseri izinsiz kullanmak yasa dışıdır.

Kamu Malı (Public Domain), telif hakkı koruması altında olmayan ve dolayısıyla herkes tarafından izin alınmaksızın serbestçe kullanılabilen, kopyalanabilen ve değiştirilebilen eserler topluluğunu ifade eder. Bir eser, telif hakkı süresi dolduğunda, yaratıcısı tarafından bilinçli olarak kamuya adandığında veya telif hakkı korumasına uygun olmadığında kamu malı haline gelir. Shakespeare'in oyunları, Beethoven'ın senfonileri veya Leonardo da Vinci'nin tabloları kamu malı eserlere örnektir.

Kelimeler: telif hakkı, copyright, kamu malı, public domain, fikri mülkiyet, hukuk, sanat