"Tifo Mary" (Typhoid Mary) Kimdi ve Neden Tehlikeliydi?

"Tifo Mary", asıl adı Mary Mallon olan ve 20. yüzyılın başlarında ABD'de yaşayan İrlandalı bir aşçıydı. Kendisi hiç hastalanmamasına rağmen, "tifo" hastalığına neden olan Salmonella Typhi bakterisinin asemptomatik (belirti göstermeyen) bir taşıyıcısıydı.

Mary, çalıştığı zengin ailelerin evlerinde aşçılık yaparken, farkında olmadan hizmet ettiği kişilere tifo bulaştırıyordu. Gittiği her evde, kısa bir süre sonra aile üyeleri arasında bir tifo salgını başlıyordu. Sağlık yetkilileri, salgınları araştırırken, olayların her zaman Mary Mallon'un çalıştığı yerlerde meydana geldiğini fark ettiler. Mary, sağlıklı olduğuna inandığı ve hastalığı yaydığına inanmadığı için test vermeyi ve aşçılığı bırakmayı reddetti.

Sonunda, halk sağlığını korumak amacıyla zorla yakalandı ve toplamda 26 yıl boyunca, New York'taki bir adada karantinada tutuldu. Hikayesi, taşıyıcı bir bireyin bir hastalığı nasıl sessizce yayabileceğinin ve bireysel özgürlükler ile kamu sağlığı arasındaki karmaşık dengenin trajik bir örneğidir. En az 51 kişiye tifo bulaştırdığı ve bunlardan üçünün ölümüne neden olduğu düşünülmektedir.

Kelimeler: tifo mary, mary mallon, tifo, salgın, tıp tarihi, taşıyıcı, şaşırtıcı hikayeler

İlgini Çekebilir

Neden "Tahtaya Vurmak" Batıl İnancı Vardır?

"Tahtaya vurmak" (knock on wood), kötü bir olayı veya şanssızlığı savuşturmak için söylenen bir sözün ardından yapılan yaygın bir batıl inanç eylemidi

Görüntüle
Konuşmadaki "Tonlama" (Intonation) Anlamı Nasıl Etkiler?

Tonlama, konuşma sırasında sesimizin perdesinin (tizliğinin veya pesliğinin) yükselip alçalmasıdır. Yazılı metinde noktalama işaretlerinin yaptığı işi

Görüntüle
Elektronik Spor (e-Spor) Nedir?

Elektronik Spor (e-Spor), video oyunlarının rekabetçi bir düzeyde, organize turnuvalar ve ligler aracılığıyla, profesyonel oyuncular ve takımlar taraf

Görüntüle
"Lift-off Distance" (LOD) Nedir?

Lift-off Distance (LOD), bir bilgisayar faresinin, altındaki yüzeyden (mouse pad) kaldırıldığında, sensörünün hareketi algılamayı bıraktığı maksimum y

Görüntüle
Buz Neden Su Yüzeyinde Yüzer?

Çoğu maddenin katı hali, sıvı halinden daha yoğunken, su bu kuralın önemli bir istisnasıdır. Buzun su yüzeyinde yüzmesinin nedeni, katı haldeki suyun

Görüntüle
1858'de Londra'yı Saran "Büyük Koku" (The Great Stink) Neydi?

"Büyük Koku", 1858 yılının olağanüstü sıcak yazında, Londra şehrinin ana arteri olan Thames Nehri'nin, kanalizasyon ve endüstriyel atıklarla aşırı der

Görüntüle
Akıllı şehirler nasıl çalışır?

Akıllı şehirler, veri toplayan sensörler ve internet bağlantılı cihazlarla donatılır. Bu veriler trafik yönetimi, enerji tüketimi ve güvenlik gibi ala

Görüntüle
Rüzgar Şiddetini Ölçen "Bofor Skalası" (Beaufort Scale) Nedir?

Bofor Skalası, rüzgar hızını doğrudan bir aletle ölçmek yerine, rüzgarın denizde veya karada gözlemlenen etkilerine göre sınıflandıran ampirik bir ölç

Görüntüle
Patlamış Mısır Tanesi Nasıl Patlar?

Her bir patlamış mısır tanesi, içinde az miktarda su ve nişasta barındıran sert, su geçirmez bir kabuğa (perikarp) sahiptir. Mısır tanesi ısıtıldığınd

Görüntüle
Neden 1 Nisan'da Şakalar Yapılır?

1 Nisan'ın "Şaka Günü" olarak kutlanmasının kökeni tam olarak kesin olmasa da, en yaygın kabul gören teori 16. yüzyıl Fransa'sına dayanmaktadır. 1564

Görüntüle