Bir Topaç (veya Fırıldak) Neden Devrilmeden Dik Durur?

Hızla dönen bir topacın veya fırıldağın devrilmeden dik durabilmesi, "jiroskopik etki" veya "açısal momentumun korunumu" adı verilen temel bir fizik prensibine dayanır. Bir nesne dönmeye başladığında, bir "açısal momentuma" sahip olur. Bu momentum, nesnenin dönüş eksenini ve hızını koruma eğilimindedir.

Topaç hızla dönerken, bu açısal momentum onu dik tutan bir stabilite yaratır. Yerçekimi gibi dış kuvvetler topacı devirmeye çalıştığında, açısal momentumun korunumu ilkesi nedeniyle topaç devrilmek yerine, dönüş ekseninin etrafında yavaşça "yalpalar" (presesyon yapar). Dönme hızı ne kadar yüksekse, açısal momentum o kadar büyük olur ve topaç o kadar stabil durur. Dönme hızı yavaşladığında ise açısal momentum azalır, stabilite kaybolur ve topaç sonunda yerçekimine yenik düşerek devrilir.

Kelimeler: topaç, fırıldak, jiroskopik etki, açısal momentum, fizik, nasıl çalışır

İlgini Çekebilir

Kağıt Para Ne Zaman ve Neden Kullanılmaya Başlandı?

Kağıt paranın ilk kullanımı, 7. yüzyılda Çin'de Tang Hanedanlığı dönemine kadar uzanır. O dönemde tüccarlar, uzun mesafelere yaptıkları yolculuklarda

Görüntüle
Bütçe Dostu Seyahat Planlaması Nasıl Yapılır?

Rüya gibi bir tatile çıkmak için büyük bütçelere sahip olmanız gerekmez. Akıllı planlama ve doğru stratejilerle, bütçenizi aşmadan unutulmaz seyahatle

Görüntüle
Neden Bazı Ekmeklerin Kabuğu Sert, Bazılarınınki Yumuşaktır?

Bir ekmeğin kabuğunun sertliği veya yumuşaklığı, birkaç faktörün birleşiminden etkilenir: hamurun nem oranı, pişirme sıcaklığı ve süresi ile fırındaki

Görüntüle
"Her Dem Yeşil" Ağaç Nedir?

"Her dem yeşil" (Evergreen), yılın dört mevsimi boyunca yapraklarını dökmeyen ve sürekli olarak yeşil kalan bitkileri, özellikle de ağaçları tanımlama

Görüntüle
Neden insanlar parmak izine sahiptir?

Parmak izleri cilt yüzeyindeki ter ve yağ tutarak kavrama kolaylığı sağlar.Ayrıca her bireye özgü kimlik oluşturur.

Görüntüle
Sıcak Hava Balonu Nasıl Uçar?

Sıcak hava balonunun çalışma prensibi, temel bir fizik kuralına dayanır: sıcak hava, soğuk havadan daha az yoğundur ve bu nedenle yükselir. Balonun an

Görüntüle
"Gorilla Glass" Gibi Güçlendirilmiş Camlar Nasıl Yapılır?

Gorilla Glass gibi güçlendirilmiş camlar, akıllı telefon ekranlarında ve diğer elektronik cihazlarda kullanılan, çizilmeye ve kırılmaya karşı son dere

Görüntüle
Mayonez, Normalde Karışmayan Yağ ve Suyu Nasıl Bir Arada Tutar?

Mayonezin sırrı, "emülsiyon" adı verilen kimyasal bir süreçte ve bu süreci mümkün kılan "emülgatör" adlı bir maddede gizlidir. Normalde, su ve yağ mol

Görüntüle
Hiperloop ulaşım sistemi nedir?

Hiperloop, manyetik alanlar ve düşük basınçlı tüneller aracılığıyla çok yüksek hızda ulaşım sağlayan bir teknolojidir. Bu sistemin amacı kara ulaşımın

Görüntüle
Ses Nedir ve Nasıl Yayılır?

Ses, bir kaynağın titreşmesi sonucu oluşan ve bir ortam (hava, su veya katı gibi) aracılığıyla yayılan bir enerji türüdür. Sesin oluşması için mutlaka

Görüntüle