Neden Bazen 'Otomatik Pilotta' Gibi Davranırız?

"Otomatik pilotta" olmak, genellikle çok iyi öğrenilmiş ve sık tekrar edilen rutin görevleri, bilinçli bir dikkat veya düşünce harcamadan, neredeyse otomatik olarak yapma durumudur. Bu, beynin enerji tasarrufu yapmak ve bilişsel kaynaklarını daha karmaşık veya yeni görevlere ayırmak için geliştirdiği verimli bir stratejidir.

Bir beceriyi ilk öğrendiğimizde (araba kullanmak, bisiklete binmek, bir müzik aleti çalmak gibi), her adımı bilinçli olarak düşünmemiz ve büyük bir dikkat göstermemiz gerekir. Ancak bu beceriyi tekrar tekrar pratik ettikçe, beyindeki sinirsel yollar güçlenir ve bu görev "prosedürel hafıza"ya kaydedilir. Zamanla, bu görevler o kadar otomatikleşir ki, onları yaparken bilinçli zihnimiz başka şeyler düşünebilir veya hayal kurabilir. Beynin "varsayılan mod ağı" (default mode network) bu sırada aktif hale gelir. Ancak bu "otomatik pilot" modu, bazen dikkatsizlik hatalarına veya önemli detayları kaçırmaya da yol açabilir, özellikle de rutin beklenmedik bir şekilde değişirse.

Kelimeler: otomatik pilot, alışkanlık, prosedürel hafıza, beyin, psikoloji, bilişsel bilim